Telefonu kapatma, dedim.
Koridorun sonundaki pencereye yürüdüm. Aras’ın nefesini duyuyordum. Az önceki sabırsızlığı kaybolmuştu.
— Anneannenin canını sen mi yaktın?
— Bilerek yapmadım.
— Ne yaptığını soruyorum.
Cevap vermeden önce odanın kapısını kapattığını duydum. Sonra sesi alçaldı.
— Kolumu tutmuştu. Ben de elini çektim. Sonra başka gün yine bilgisayara karıştı. Çok sinirlendim.
Cümleleri arasında boşluklar vardı. Her boşlukta daha hafif bir kelime bulmaya çalışıyordu.
Ben de yıllardır onun yerine bunu yapmıştım.
Öğretmeni sınıfta bağırdığını söylediğinde “Ergenlik” demiştim. Evde bilgisayar masasının çekmecesini kırdığında “Sınav stresi” demiştim. İnterneti kapattığım bir akşam kapıya vurduğunda ertesi sabah kahvaltısını hazırlayıp konuyu açmamıştım.
Bunları anneme hiç anlatmamıştım. Ona Aras’ın biraz içine kapandığını, arkadaşlarıyla çevrim içi oyun oynadığını söylemiştim.
— Dayın eve gelecek, dedim. Onunla bekleyeceksin. Ankara’ya birlikte döneceğiz. Yardım alacağız.
— Ne yardımı?
— Bunu bir uzmanla konuşacağız.
— Herkese anlatacak mısın?
Gözlerimi kapattım. Az önce ben de aynı soruyu kendime sormuştum.
Aile grubuna “Bir yanlış anlaşılma olmuş” yazmak mümkündü. Annemin dikkatsizce düştüğünü, benim de yorgunlukla yanlış düşündüğümü söyleyebilirdim. İnsanlar birkaç gün konuşur, sonra başka bir mesele çıkardı.
Sema’nın adıysa herkesin aklında kalırdı.
— Evet, dedim. Gerçeği söyleyeceğim.
Aras ağlamaya başladı.
— Anne, herkes benden nefret edecek.
— Ben senin annenim. Yanında olacağım. Ama olanları saklamayacağım.
Telefonu kapattıktan sonra pencerenin önünde bir süre durdum. Bahçede bir adam, elindeki pet şişenin kapağını açıp küçük kızına su içiriyordu. İnsan bazen kendi hayatının durduğunu sanıyor. O sırada başkaları çocuklarına su veriyor, otobüse yetişiyor, market listesi hazırlıyor.
Murat yanıma geldi.
— Ne dedi?
Oğlumun söylediklerini aktardım. Bir kelimeyi bile yumuşatmamaya çalıştım. Ağabeyimin yüzünde önce öfke gördüm. Sonra bakışları Sema’nın bulunduğu kapıya döndü.
— Ben ona ne dedim, Elif?
Cevap veremedim.
— Daha ne olduğunu sormadan…
Cümlesini yarıda bıraktı. Eve gidip Aras’la kalacağını, sonra hastaneye döneceğini söyledi. Ben annemin yanına oturdum.
Annem bana bakamıyordu.
— Sema ilk gördüğünde seni arayacaktı, dedi. Telefonunu elinden aldım. “Kızımın üstüne bir de bunu yükleme” dedim.
— Bana söylemen gerekiyordu anne.
— O senin oğlun.
Bunu sanki benim anlayamadığım çok açık bir şeyi anlatıyormuş gibi söyledi.
— Sen de benim annemsin.
Dudakları titredi. Sonra çocukluğumdan hatırladığım bir hareketle çantasının sapını iki eliyle düzeltmeye başladı. Bir şeyden utandığında hep ellerine iş bulurdu.
Sema’nın kendisine söz verdiğini anlattı. Önce birkaç gün beklemişler. Aras sakinleşince onunla konuşmuşlar. Oğlum ağlamış, özür dilemiş, bir daha olmayacağını söylemiş. Annem de inanmış.
Sonra yine olmuş.
Sema bu kez Murat’a anlatmak istemiş. Annem, oğlunun torununu hemen Ankara’ya göndereceğini söyleyerek onu durdurmuş.
— Ev sessizleşmesin istedim, dedi.
O cümle karşısında öfkem hemen kaybolmadı. Anneme kızıyordum. Kendime de kızıyordum. Yine de yetmiş iki yaşındaki bir kadının, evinde bir çocuk sesi duymak için neleri görmezden gelmeye çalıştığını ilk kez o gün anladım.
Hemşire Sema’yı kısa süre görebileceğimizi söylediğinde ayağa kalkamadım. Ayakkabımın bağcığı çözülmüş değildi ama eğilip düzelttim. Birkaç saniye daha kazanmak istiyordum.
Odaya girdiğimde Sema başını çevirdi. Yanağında bıraktığım iz görünüyordu. Elini karnının üzerine koymuştu. Yanındaki sandalyeye oturmak için izin istedim.
— Öğrendim, dedim.
Gözlerini tavana çevirdi.
— Annen söyledi mi?
— Evet.
— Sabah söyleyecektim sana. Sokakta annene baktım. Başını salladı.
Yutkundum.
— Sana yaptığım için özür diliyorum.
Bir süre cevap vermedi. Dışarıdan bir tekerlek sesi geçti. Bir hemşire koridorda birinin adını söyledi.
— Murat benden boşanacağını söylemiş, dedi.
Başımı eğdim.
— Duydum.
— Senin aile grubunda neler konuşulduğunu da biliyorum. Kuzenin mesaj attı. “Nasıl yapabildin?” diye.
Telefonumu çıkardım.
— Hepsine yazacağım.
Sema ilk kez doğrudan yüzüme baktı.
— Bana kızgın olduğun kadar açık yaz.
O sözünü unutmadım.
Koridora çıkıp aile grubunu açtım. Sabah yazdıklarım ekranda duruyordu. Annemin morluklarını anlatmış, Sema’nın adını kesin bir bilgiye sahipmişim gibi kullanmıştım.
Yeni mesajı üç kez yazıp sildim. İlkinde “Bugün hepimizi üzen bir yanlış anlaşılma yaşandı” diye başladım. Cümleyi okuyunca kendi yaptığımı nasıl saklamaya çalıştığımı gördüm.
Sonunda şöyle yazdım.
“Bugün Sema’ya ben vurdum. Anneme zarar verdiğini sandım. Bunu görmedim, anneme de doğru düzgün sormadım. Annemin yaralanmasına oğlum Aras sebep olmuş. Annem, Aras geri gönderilmesin diye Sema’dan bunu saklamasını istemiş. Sema’yla ilgili söylediklerim yanlıştı. Lütfen bu söylediklerimi, sabah anlattıklarımı duyurduğunuz herkese iletin.”
Gönderdikten sonra telefonu elimden bırakamadım.
Halam hemen aradı.
— Aras daha çocuk, dedi. Onun adını herkesin içine böyle yazmasaydın.
Sabah aynı sesle Sema’nın annesini aramamız gerektiğini söylüyordu.
— Sema’nın adını ben yazdım hala. Gerçeği de benim yazmam gerekiyordu.
— Çocuğun geleceği var.
— Yardım alması da o geleceğin bir parçası.
Konuşmayı uzatmadım.
Grupta bazıları özür diledi. Bazıları yalnızca mesajı okudu. Bir kişi “Yine de anneanneyle çocuk arasındaki meseleye gelin karışmamalıydı” yazdı. Mesajına cevap verirken ellerim yeniden titredi.
“Sema annemi korumaya çalışmış. Biz de ona zarar verdik.”
Murat akşamüstü hastaneye döndü. Aras’ı evde bırakmıştı. Komşularından biri onun yanında oturuyordu. Ağabeyim anneme eve gitmek isteyip istemediğini sordu. Annem başını iki yana salladı.
— Sema çıkmadan gitmem.
Murat eşinin odasına girdiğinde kapı tam kapanmadı. Ne konuştuklarını duymak istemediğim için uzaklaştım. Biraz sonra dışarı çıktığında gözleri kızarmıştı.
— Konuşmak istemiyor, dedi.
Ona sarılmaya çalışmadım. Benim de hemen sarılınca her şeyin düzeleceğine inandığım zamanlar olmuştu. O gün ağabeyim, hastane koridorundaki sandalyeye tek başına oturdu.
Sema’nın belirtileri bir süre sonra yatıştı. Doktorlar gözlemi sürdürdü. Bebeğin o gün doğması gerekmedi. Bu haber geldiğinde oturduğum yerde ağladım. Rahatladığım için kendimden utandım. Sema hâlâ hastanedeydi. Benim korkumun biraz azalması, onun yaşadığını hafifletmiyordu.
Ertesi sabah annemi muayeneye götürdük. Morlukları tek tek anlatırken birkaç kez “Ben de dikkat etmedim” dedi. Doktor ne olduğunu yeniden sorduğunda annem sonunda cümlesini değiştirdi.
— Torunum yaptı.
Yanında oturuyordum. Elini tuttum. Bu kez konuşmasını engellemek için sıkmadım.
Aras’ı Ankara’ya götürmeden önce onunla dayısının mutfağında konuştum. Önünde bir bardak su vardı. Telefonu masanın üzerinde ters çevrilmişti.
Beni görünce ağlamaya başladı.
Oğlum ağladığında ona sarılmak bedenimin ezberlediği bir hareketti. Yanına oturdum, elimi omzuna koydum. Birkaç dakika sonra konuşabildi.
— Sema yenge iyi mi?
— Hastanede. Takip ediliyor.
— Bebek?
— Şimdilik doktorlar izliyor.
Başını masaya doğru eğdi.
— Ben kimse böyle olsun istemedim.
— Ben de sokakta Sema’nın düşmesini istemedim, dedim. Ama ona ben vurdum. Sen de anneannenin canını yaktın. İkimiz de yaptığımızın sorumluluğunu alacağız.
Bana baktı. Belki ondan kendisini azarlamamı bekliyordu. Belki de yine bir çıkış yolu bulacağımı.
— Anneannem herkese söylemeyecekti.
— Söylememesi olanları ortadan kaldırmadı.
Aras o gün ilk kez olayları başından anlatmaya başladı. Geceleri çok geç saatlere kadar oyun oynuyormuş. Sabahları kalkamıyor, yemekleri odasında istiyormuş. Annem bilgisayarı bırakmasını söylediğinde bunu kendisine karışmak olarak görmüş. Bir tartışmada kolunu sertçe tutmuş. Başka bir gün önünden çekilmesini isterken canını yakmış. Bunları anlatırken önce hep annemin ne söylediğinden başlıyordu.
Her defasında onu yaptığı şeye geri getirdim.
— Sonra sen ne yaptın?
Kolay bir konuşma olmadı. Birkaç kez kalktı, odasına gitmek istedi. Birkaç kez ben sesimi yükselttim. Sonra durup yeniden oturduk.
Ankara’ya dönüş yolunda ilk yarım saat hiç konuşmadık. Aras camdan dışarı baktı. Ben direksiyonu gereğinden sıkı tuttuğumu fark ettim. Bir dinlenme tesisinde durdum. Çay aldık. Oğlum tostun yarısını bıraktı.
— Anne, beni sevmeyi bıraktın mı?
Soruyu duyunca boğazım düğümlendi.
— Hayır, dedim. Seni seviyorum. Bu yüzden bunu geçiştiremeyeceğim.
Çocuk ve ergen ruh sağlığı alanında çalışan bir uzmandan randevu aldım. İlk görüşmeye giderken Aras kapıda durdu.
— İçeride her şeyi anlatacak mısın?
— Evet.
Görüşmede yalnızca oyundan söz edilmedi. Uykusu, öfkesini nasıl yaşadığı, evde kurduğumuz düzen, benim tepkilerim, okuldan gelen uyarılar konuşuldu. Oyunla geçirdiği zaman hayatının büyük bölümünü kaplamıştı. Yine de yaşananları açıklamak için tek bir kelime bulup rahatlayamadık.
Bir düzen kurmamız gerekti. Takip görüşmeleri, aile olarak katıldığımız konuşmalar, evde anlaşılır ve uygulanabilir sınırlar…
İlk haftalar çok zor geçti. Aras bazı günler uydu, bazı günler tartıştı. Bir akşam internet saatini konuşurken sesini yükseltti. Ben de eski alışkanlığımla “Yeter artık!” diye bağırdım. Sonra ikimiz de sustuk.
O gece ilk kez kendi adıma da yardım almam gerektiğini düşündüm. Yengeme yaptığımı yalnızca oğlumun sorunlarıyla meşgul olarak geride bırakamazdım. Öfkem geldiğinde nasıl davranacağımı öğrenmek benim de sorumluluğumdu.
Sema hastaneden çıktıktan sonra bir süre annesinde kaldı. Murat her gün aradı. Bazen telefonunu açtı, bazen açmadı. Ağabeyim bunu kabullenmekte zorlandı.
— Özür diledim, dedi bir gün bana.
— Duydum.
— Daha ne yapacağımı bilmiyorum.
Ben de bilmiyordum. Ama Sema’nın hemen dönmesini, bizi rahatlatacak bir cümle kurmasını istemenin ona yeni bir yük getireceğini anlayabiliyordum.
Ona hastane ve yol masraflarını karşılamak istediğimi yazdım. Cevabı ertesi gün geldi. Hesap bilgilerini gönderdi, başka bir şey yazmadı. Ödemeyi yaptım. Açıklamasına özür cümlesi eklemedim. Telefonda söyleyeceklerimi de para transferine iliştirmedim.
Birkaç hafta sonra görüşmeyi kabul etti. Annesinin evinin yakınındaki küçük bir çay bahçesinde buluştuk. Sokakta bizi gören iki komşuya da gerçeği anlattığımı söyledim. Bakkala gidip sabah yaşananları yanlış yorumladığımı açıklamıştım.
Sema çayının yanındaki şekeri açmadan parmaklarıyla çevirdi.
— Ben o gün kendimi anlatabilseydim bana inanır mıydın? diye sordu.
Aklıma sokakta yüzüne bakışım geldi. Ağzını açmasına bile fırsat vermemiştim.
— O hâlimle muhtemelen inanmazdım, dedim.
Gözleri doldu ama ağlamadı.
— En çok buna kırıldım.
Başımı salladım. Söyleyeceğim hiçbir şey o cevabı güzelleştiremezdi.
Sema bebeğini haftalar sonra dünyaya getirdi. Murat haber verdiğinde arabaya atlayıp gitmedim. Önce Sema’ya mesaj yazdım. Görüşmek isterse geleceğimi söyledim. İki gün sonra kısa bir ziyaret için çağırdı.
Yanımda küçük bir bebek battaniyesi vardı. Kapıda ayakkabılarımı çıkarırken ellerim dolandı. Sema bebeği kucağında tutuyordu. Oturmamı söyledi.
Bebeği kucağıma almayı teklif etmedim. Bir süre sonra kendisi uzattı.
O küçücük ağırlığı taşırken Sema’ya baktım. Bana gülümsedi. O gülümsemeyi aramızdaki her şeyin düzeldiği anlamına getirmedim. Ziyaretin sonunda teşekkür edip çıktım.
Aras anneannesini bir süre yalnızca telefonla aradı. İlk aramada annem hemen “Sen üzülme yavrum” demeye başladı. Sonra durdu. Yanında Derya değil, kendi oğlu Murat vardı. Bana sonradan anlattı.
Annem cümlesini yeniden kurmuş.
“Yardım almana sevindim. Ama ben korktum, Aras. Bunu bilmeni istiyorum.”
Oğlum telefonu kapattıktan sonra odasına gitmedi. Mutfakta yanıma oturdu.
— Anneannem benden korkmuş, dedi.
— Evet.
Bu kez arkasından bir mazeret getirmedi.
Aylar sonra Eskişehir’e birlikte gittik. Ziyaretin günü, saati önceden konuşuldu. Annem isterse kısa tutacaktık. Aras onun karşısına oturduğunda ayaklarına baktı, sonra başını kaldırdı.
Özrünü kendi kelimeleriyle söyledi.
Annem dinledi. Sonra çay isteyip istemediğini sordu. Oğlum kalkıp mutfağa gitti. Ben onun arkasından bakarken annem hırkasının kolunu düzeltti.
Morluklar çoktan geçmişti.
Sema’yla aramızdaki yakınlık eski hâline hemen dönmedi. Bazı aile yemeklerinde yan yana oturduk, bazı davetlerde yalnızca selamlaştık. Murat eşinin sözünü kesmeden dinlemeyi öğrenmeye çalıştı. Annem, torununu özlediğinde bunu söylemeye devam etti ama artık yaşadıklarını saklamadı.
Ben de o sabahı anlatırken “Anne olduğum için gözüm döndü” demekten vazgeçtim. Sema’ya vuran bendim. Oğlumu korumak istediğimde gerçeği eğip bükmeye ne kadar yatkın olduğumu, annemin ellerine bakarken öğrendim.
Geçen hafta Aras, anneannesini aradıktan sonra telefonu masaya bıraktı.
— Yazın birkaç gün gitsem olur mu, diye soracaktım, dedi. Sonra önce onun isteyip istemediğini sormam gerektiğini düşündüm.
Başımı kaldırıp oğluma baktım.
— Ne dedi?
— Şimdilik günübirlik gelin, dedi.
Aras su bardağını aldı.
— Tamam dedim.
O gece annemi ben de aradım. Gününü anlattı. Sonra Sema’nın bebekle uğradığını, bahçede birlikte çay içtiklerini söyledi. Sesi rahattı. Telefonu kapatmadan önce içimden geçen özlemi söyledim.
Bu kez annem de kendi istediğini söyledi.Telefonun öteki ucunda oğlum bekliyordu. Birkaç saniye gözlerimi kapattım. Onu seviyordum. Hem de dünyadaki her şeyden çok. Ama o an onu korumakla yaptığı şeyi örtbas etmek arasındaki farkı ilk kez bu kadar açık görüyordum.
— Aras, anneannenin kolundaki morlukları sen mi yaptın?
— Anne, ben zaten…
— Bana bahane anlatma oğlum. Sadece doğruyu söyle.
Uzun bir sessizlik oldu.
— Evet, dedi sonunda. Ama bilerek yapmadım.
— Bir insanın canını yakmak için illa bilerek hareket etmek gerekmez. Senin yaptığın şeyin adı yanlış davranış değil, şiddet. Ve bunu kabul etmen gerekiyor.
— Anne, beni eve gönderecek misin?
— Evet, Aras. Ama önce anneannenden özür dileyeceksin. Sonra birlikte bu davranışlarının nedenini anlamak ve değiştirmek için yardım alacağız.
— Herkes benden nefret edecek.
— Ben senden nefret etmiyorum. Ama seni seviyorum diye yaptıklarını görmezden gelemem.
Telefonu kapattığımda ellerim titriyordu. Murat yanıma geldi.
— Ne yapacağız şimdi?
— Önce Sema'dan özür dileyeceğiz. Sonra annemizin güvenliğini sağlayacağız. Aras'ın da yardım almasını sağlayacağız. Ama hiçbir şeyi saklamayacağız.
Murat başını öne eğdi.
— Ben de Sema'ya haksızlık ettim.
Tam o sırada doktor odadan çıktı. Sema'nın durumunun iyi olduğunu, ancak bir süre daha hastanede kalmasının uygun olacağını söyledi. Derin bir nefes aldım. En azından o an için korktuğumuz en kötü şey yaşanmamıştı.
İçeri girdiğimde Sema gözlerini açtı.
— Nasıl? diye sordu.
Yanına oturdum.
— Aras'la konuştum. Gerçeği öğrendim. Sana yaptığım haksızlık için ne söylesem az.
Sema bir süre yüzüme baktı.
— Ben sana anlatmaya çalıştım Elif. Ama sen beni dinlemedin.
Gözlerim doldu.
— Biliyorum.
— Ben de bu ailenin bir parçasıyım. Sizin oğlunuzun hatalarını saklamak için benim susmam gerekmiyor.
Elini tuttum.
— Bir daha kimsenin senden susmanı istemesine izin vermeyeceğim.
O gün aile grubuna da yazdım. Sabah Sema hakkında söylediklerimin doğru olmadığını, ona haksızlık ettiğimi ve asıl gerçeğin oğlumun anneannesiyle yaşadığı olaylar olduğunu açıkça anlattım. Benden açıklama bekleyen herkese aynı şeyi söyledim.
Aras birkaç gün sonra Ankara'ya döndü. İlk zamanlar benimle konuşmak istemedi. Bilgisayarını kapattığımda öfkelendiği de oldu. Ancak bu kez tartışmaların üzerini örtmedim. Bir uzmandan destek almaya başladık. Evde kurallar koyduk ve davranışlarının sonuçlarıyla yüzleşmesini sağladık.
Annem ise uzun süre torunuyla yalnız kalmak istemedi. Bunu kimseye açıklamak zorunda değildi. Aras'ın özür dilemesi, annemin hemen eskisi gibi davranmasını gerektirmiyordu.
Aylar sonra bir gün annem beni aradı.
— Kızım, Aras'ı özledim, dedi.
Telefonu oğluma uzattım. Uzun süre konuştular. Görüşmenin sonunda Aras yanıma geldi.
— Anne, anneannem beni affeder mi?
— Belki zamanla. Ama güveni yeniden kazanmak senin sorumluluğun.
O gün bir şeyi daha anladım. Aile olmak, birbirinin yaptığı her yanlışı örtmek değildi. Bazen en büyük sevgi, sevdiğin insanın yanlışını yüzüne söyleyebilmekti.
Sema'yla aramızdaki kırgınlık da bir günde geçmedi. Murat'ın evliliği de eski hâline hemen dönmedi. Annem de yaşadıklarını unutmadı. Fakat artık kimse gerçeği saklamak zorunda değildi.
Ben o gün yalnızca oğlumun yaptığı bir yanlışı öğrenmemiştim. Bir anne olarak kendi yanlışımı da görmüştüm: Çocuğumu korumak isterken başkalarının canının yanmasına izin vermiştim.
Ve artık biliyordum ki bir çocuğa yapılabilecek en büyük kötülük, onu her hatasında savunmak değil; hatalarının sonuçlarından hiç ders almadan büyümesine izin vermekti.
