Nihat'a bir şey söylemesini bekledim. Başını kaldıracak gibi oldu, sonra gözünü yere indirdi. Bahçenin taşlarına bakarak benden neyi aldığını anlamaya çalıştım. O sırada kapıda duran kadın, adının Muazzez olduğunu söyledi. İkimizin de oturması gerektiğini düşünmüş olacak ki kapıyı iyice açtı. Salonda çocuk resimleri vardı. Birinin köşesinde mor keçeli kalemle çizilmiş, tek kulaklı bir ayı gördüm. Yanında bir aile fotoğrafı asılıydı. Muazzez pencerenin önündeki sandalyeyi bana çekti. Nihat kapıya yakın durdu. Kırk iki yıldır ilk kez oturmak için benim yer göstermemi bekler gibiydi. “Doksan altının kışını hatırlıyor musun?” diye sordu Muazzez. Nasıl unuturdum? Nihat'ın çalıştığı atölye kapanmış, çocukların okul masrafları üst üste gelmişti. Sabahları okul yemekhanesinde, akşamları fırında çalışıyordum. Eldivenlerimi fırının üstüne serip dönüş yoluna kadar kurumalarını beklerdim. Bazen eve geldiğimde yorgunluktan tabakları toplamadan uyuyakalırdım. O kış evimize uğrayan sekiz yaşında bir kız vardı. Adı Mercan'dı. Annesi ölmüş, babasından haber alınamıyordu. Yanına yerleştiği uzak akrabasının evi kalabalıktı. Bizim çocuklarla ödev yapmaya gelir, yemek hazır olunca kalkıp gitmek isterdi. Her seferinde ona da bir tabak koyardım. Zamanla, okuldan doğrudan bize gelmeye başladı. Bir akşam fırından eve iki ekmekle döndüm. Mercan masada bekliyordu. Çocuklar odadaydı. Birden koluma sarıldı ve kısık sesle, “Senin kızın olsaydım beni bırakır mıydın?” diye sordu. Elimde hâlâ ekmek poşeti vardı. Onu yere koyup iki elimle yüzünü tuttum. Onu bırakmayacağımı söyledim. Birkaç hafta sonra Mercan ortadan kayboldu. Uzakta yaşayan bir akrabasının yanına gittiğini söylediler. Adresini kimse bilmiyordu. Onu bir gün okulun kapısında yeniden göreceğimi düşünerek aylarca başımı kaldırıp gelen geçen çocuklara baktım. Yıllar sonra bile bazen sınıf fotoğraflarına gözüm takılırdı. Muazzez, Nihat'ın önündeki boş sandalyeye baktı. “Buradan sonrasını sen anlat,” dedi. Nihat nihayet oturdu. Mercan için kalıcı bir yuva arayan görevlinin onunla görüştüğünü söyledi. Küçük kız, bizimle kalmak için ısrar etmişti. Görevli, şartlarımızı konuşmak ve birlikte bir yol bulup bulamayacağımızı sormak istemişti. Nihat görüşmeyi bana haber vermeden bitirmişti. “Kabul edemeyeceğimizi söyledim,” dedi. “Sana da bundan söz etmemelerini istedim.” Başımı kaldırdım. İlk aklıma gelen şey o kışın borçları olmadı. Mercan'ın kollarıma dolanan ince parmaklarını hatırladım. Bir yetişkin ona gidip aile olarak hayır dediğimizi söylemiş olabilirdi. Bunca yıl benim de o karara razı olduğumu düşünmüş müydü? Nihat, ev kirasını çıkaramadığımızı, kimi akşam çocuklara ne yedireceğimizi bilemediğimizi hatırlattı. Dördüncü bir çocuğun sorumluluğundan korkmuştu. Ben de korkardım, dedim. Belki hiçbir şey değişmezdi. Ama gidip Mercan'ı görürdüm. Kararı onunla konuşur, elini tutar, bir daha nerede olacağını öğrenmeye çalışırdım. Muazzez önümdeki su bardağını bana doğru itti. Mercan'ın koruyucu annesi olduğunu ancak o zaman söyledi. Kızın o kışı kendi evlerinde geçirdiğini, daha sonra da onlarla kaldığını anlattı. İlk zamanlar Mercan'ın yeni odasındaki pencerenin önüne oturup, paltosunun cebindeki eski bir kumaş oyuncağı avuçlarında çevirdiğini hatırlıyordu. “Şimdi nerede?” diye sordum. “Otuz sekiz yaşında. Öğretmen oldu. İki çocuğu var.” Çocuklarının adını soracaktım, sesim çıkmadı. Muazzez, Mercan'ın yıllarca beni aradığını anlattı. Eski mahalle değişmiş, bizim apartman yıkılmıştı. Üç ay önce eski bir komşu üzerinden Nihat'a ulaşmıştı. Nihat'ın evden kaybolduğu günlerde görüştüğü kişi Mercan'dı. Arabadaki eşarp da onundu. “Seni kendisinin bulması gerektiğini söyledim,” dedi Nihat. “O da önce benim gelip sana gerçeği anlatmam gerektiğini söyledi. Haklıydı. Yine erteledim.” Yandaki odanın kapısı aralandı. “Saliha anne?” diye bir ses duydum. O iki kelimeyi söyleyişini hemen tanıdım. Ardından kapı açıldı ve elinde bir oyuncak ayıyla yetişkin bir kadın içeri girdi. Ayının bir kulağı ötekinden küçüktü. Otuz yıl önce düzgün bir parça kumaş bulamadığım için kulağını eski önlüğümden kesmiştim. Ayağa kalktım. Mercan oyuncağı sandalyeye bıraktı, kollarını açtı. Uzun süre konuşamadık. Saçlarına dokundum, sonra kollarını yeniden sardım. Bir ara gözümün ucuyla Nihat'a baktım. Bize doğru bir adım atmıştı ama sonra geri çekildi. Muazzez başını çevirmiş, pencerenin önündeki saksıyla uğraşıyor gibi yapıyordu. Mercan'ın iki çocuğu kapının kenarında bekliyordu. Büyük olan oğlan on yaşındaydı. Küçük kız onun elinden kurtulup yanıma geldi. Annesinin bana ismini verdiğini söyledi. Mercan gülümsedi, küçük kızın adı da Saliha'ydı. Yıllardır evde benden, yanında ödev yapabildiği ve bir tabak sıcak yemek bulduğu kadın diye bahsetmiş. Mercan, beni aramaya ne zaman başladığını anlattı. Öğretmenliğinin ilk yılında, ders bitince eve gitmek istemeyen bir öğrencisi olmuş. Çocuğun defterine bakarken birden bizim mutfağın masasını hatırlamış. Ertesi yaz otobüsle eski mahalleye gitmiş. Apartmanın yerinde boş arsa, fırının yerinde bir telefoncu varmış. Bakkalın oğlu, yıllar önce taşındığımızı hatırlamış ama yeni adresimizi bilmiyormuş. Sonraki yaz tekrar gitmiş. Bir süre sonra evdeki herkes onun dönüşte bir adres bulup bulmadığını sormaktan vazgeçmiş. Yine de okul tatil olur olmaz yola çıkmayı sürdürmüş. “Seni ilk gördüğümde ne diyeceğimi defalarca düşündüm,” dedi. “Sonra çocuklarım da öğrenince ilk cümleyi onlar sormaya başladı. Anne, bulunca sarılacak mısın, diye. Sarılmak kolay gelir sanıyordum. Kapının arkasında beklerken bütün sabah ellerim titredi.” Muazzez, çay tepsisini alıp salona döndü. Küçük kızlar için tuttuğu eski bir albümü yanına getirmişti. Mercan'ın ilk okul gösterisinde çekilen fotoğrafı açtı. Kız, kartondan yapılma bir ağacın yanında, sıra kendisine gelsin diye bekliyordu. Önlüğünün cebinden oyuncak ayının kulağı görünüyordu. Muazzez, öğretmenin oyuncakla sahneye çıkmasına izin verdiğini anlattı. Sonra albümü kapatmak için elini uzattı, ama ben biraz daha bakmak istedim. “Ben de sana anneanne diyebilir miyim?” diye sordu küçük Saliha. Dizlerimin üzerine çömelip onu kucakladım. O sırada kimseye dönüp bakmadım. Kızın avuçları sırtımda bir süre öylece durdu. O evde ilk kez biri ağlamadan güldü. Sonra ağabeyi de yanımıza gelip annesinin oyuncak ayıyı kendilerine vermeye kıyamadığını anlattı. Akşamüstü Mercan çocukları bahçeye çıkardı. Muazzez mutfakta çay koyarken Nihat'la yalnız kaldık. Yapmış olduğu şeyin bir özürle kapanmayacağını söyledim. Çocuklarımızı büyütürken beraber ne kadar zor karar verdiğimizi ikimiz de biliyorduk. O kış da oturup konuşabilirdik. O kararı kendi başına almış olması bir yaraydı, yıllarca bana söylememesi başka bir yara. “Bugün beni affetmeni beklemiyorum,” dedi. Bardağının kulpunu çevirdi. “Yalnızca artık başka bir cevap vermem gerekirse senden saklamadan vermek istiyorum.” Ona, Mercan'ın yüzüne bakıp aynı şeyi söyleyip söyleyemeyeceğini sordum. Akşam yemeğinden önce Mercan bahçeden dönünce Nihat ayağa kalktı. Çocuklar mutfakta Muazzez'e yardım ediyordu. Nihat o kış kaç kez onu görmeye niyetlenip gidemediğini anlattı. Mercan sözünü kesmedi. Sonunda, küçüklüğünde o eve gitmeye ne kadar çok alıştığını ve bir gün haber verilmeden uzaklaşmanın kendisini ne kadar incittiğini söyledi. Nihat bir daha kiranın hesabından bahsetmedi. Başını kaldırıp onu dinledi. Ben de yanımda kimse olmadan yıllarca kurduğum o konuşmanın nihayet başlayışını dinledim. Elimi masanın üzerine koydum. Onu o gün affetmedim. Fakat kalkıp gitmedim de. Birlikte Mercan'ın çocukluğuna ilişkin hatırladıklarımızı birbirimize anlattık. Bir ara Muazzez dolaptan eski okul karnelerini çıkardı. Mercan ilkokulda matematikten tam not almıştı. Bizim mutfakta masanın altında parmaklarıyla çarpım saydığı günleri anlattığımda başını yana eğip güldü. Altı ay geçti. Nihat'la bazı konuları yeniden açtığımız akşamlar var. Bazen çay soğuyana kadar konuşuyoruz. Pazarları Mercan çocuklarıyla geliyor. Bizim beş torunla bir araya gelince küçük mutfağın içinde yer kalmıyor. Geçen hafta Mercan bir tepsi poğaça getirdi. İlkini bölerken, yıllar önce fırından getirdiğim ekmeklerin sıcaklığını hâlâ hatırladığını söyledi. Bir pazar Muazzez de bizimle geldi. Ocağın başında yıllar sonra ilk kez Mercan'ın sevdiği çorbayı yaptım. Muazzez, “Bizim evde de en çok onu isterdi,” deyince ikimiz de güldük. Sonra ondan Mercan'ın hiç bilmediğim çocukluk yıllarını bir daha anlatmasını rica ettim. Mutfak masasının iki ucuna oturduk. Çocukların odadan gelen ayak sesleri arasında bazen cümleleri birbirimiz için yeniden kurduk. Benim hatırladığım küçük kızla onun büyüttüğü genç kadını aynı sofrada gördüm. Dere kenarında çekilen fotoğrafı oturma odasına astım. Camında öğleden sonraları pencerenin ışığı yansıyor. Bazen fotoğraftaki yüzüme bakıp o sırada ne kadar korktuğumu hatırlıyorum. Sonra kapı çalıyor. Küçük Saliha ayakkabılarını çıkarırken içeriden bana sesleniyor. Ben de kapıyı sonuna kadar açıyorum.
