BOŞANMADAN SONRA ELİMDE HİÇBİR ŞEY KALMAMIŞTI

Dizlerimin bağı çözüldü. Babam kolumdan tuttu. Defteri açtığımda tarih tarih yazılmış hesaplarla karşılaştım. Evliliğimiz boyunca çalışıp ortak hesaba yatırdığım paralar, Tarık'ın kendi hesabına yaptığı aktarmalar, benim maaşımla ödenen ev taksitleri... Bazı sayfalarda Nizamettin'in notları vardı. 'Gelinimin birikimiyle ödendi.' 'Tarık, borcunu kapatacağına söz verdi.'

'Bunları niye yazmış?' dedi annem. 'Çünkü babası biliyormuş,' dedim. 'Ama ben bilmiyormuşum.'

Zarfın içinden ikinci bir mektup çıktı. Bu kez bir avukata hitaben yazılmıştı. Nizamettin, hayattayken kendi birikimlerinden bana bir destek vermek istediğini belirtiyor, bunun için ailesinden bağımsız hukuki işlem yapılmasını talep ediyordu. Üzerinde avukatın adı ve randevu bilgisi vardı. Çantanın dibindeki anahtarlık ise Nizamettin'in yıllardır boş duran küçük atölyesine aitti. Mektupta o atölyeyi kullanmamı istediğini yazmıştı; mülkiyet devri değil, bir teklifti bu.

En çok sarsıldığım şey ne para ne de anahtardı. Fotoğraflardan birinde ben Nizamettin'in başucunda gülümserken o yüzünü zorla kameraya çevirmişti. Arkasına tek cümle yazmıştı: 'Bu evde bana insan olduğumu hatırlatan kişi.' Ağlamaya başladım. Annem yanıma oturdu. 'Babanla biz seni her zaman kabul ederiz,' dedi. 'Ama şimdi kendi ayakların üzerinde durmanın yolunu da bulacaksın.'

Ertesi sabah yazılı olan numarayı aradım. Avukat Devrim Hanım, Nizamettin'in kendisiyle daha önce görüştüğünü doğruladı. 'Bazı belgeler düzenlenmiş,' dedi, 'ama her şeyin hukuken geçerli olup olmadığını incelemeliyiz. Ayrıca boşanma dosyanızı da görmem gerekiyor.' İlk kez biri bana hızla karar vermememi söylüyordu. Ne kadar ihtiyacım varmış buna.

Dosyayı getirdiğimde Devrim Hanım, aceleyle kabul ettiğim anlaşmada önemli eksikler bulunduğunu anlattı. Haklarımı tümüyle kaybettiğim varsayımı doğru değildi; evlilik sırasında edinilmiş mallar ve ortak birikimlerin durumu ayrıntılı incelenmeliydi. Bana umut satmadı. 'Sonuç garanti değil,' dedi. 'Ama gerçekleri araştırmaya hakkınız var.'

Öğleden sonra Tarık aradı. 'Babamın eski çantasını almışsın,' dedi. Sesi sakindi ama tehdit gizlenmiyordu. 'İçinde bir şey yok. Geri getir.' 'Baban kendi eliyle verdi,' dedim. 'Ne olduğunu biliyorum.' Bir süre sustu. 'Pelinsu yanlış konuşmuş olabilir,' diye mırıldandı. 'Ama aile meselelerini büyütme.'

'Biz artık evli değiliz Tarık,' dedim. 'Ve ben yıllardır büyütmemek için sustuğum şeyleri konuşmaya başlıyorum.' Telefonu kapattım. Ellerim titriyordu ama ilk kez korkudan değil, bir karar verdiğim içindi.

Birkaç gün sonra Nizamettin'in bakımını kimin üstleneceğini öğrenmek için hastabakıcıyla görüştüm. Tarık, babasına gündüzleri ücretli bir yardımcı ayarlamıştı; ancak düzenli bir bakım planı henüz oturmamıştı. Kaygılandım. Yine de geri dönüp hayatımı yeniden aynı düzene hapsetmeyecektim. İlgili sağlık birimleriyle görüşüp gerekli bakım desteği için aileye bilgi verdim. Nizamettin'e yardım edebilirdim; fakat bunun tek sorumlusu olmak zorunda değildim.

Bir hafta sonra Devrim Hanım'la birlikte Nizamettin'i ziyaret ettik. Tarık da oradaydı. Avukat belgelerin hazırlanması için babasının iradesini, anlama ve ifade etme durumunu bağımsız biçimde değerlendirmek gerektiğini açıkladı. Tarık sinirlendi. 'Babam hasta! Bu kadın onu kandırıyor,' dedi. Ben cevap vermedim. Nizamettin gözlerini oğluna çevirdi, sonra güçlükle ama anlaşılır biçimde konuştu: 'Ben... istiyorum.'

Tarık bir an sustu. 'Baba, sen ne yaptığının farkında değilsin.' Nizamettin daha fazla zorlanmadı. Hemşire onu dinlenmeye aldı. Avukat, işlemlerin ancak uygun tıbbi ve hukuki değerlendirmelerden sonra yapılacağını söyledi. Hiç kimseye bir şey hemen devredilmedi. Ama Tarık'ın, babasının her konuda susacağını varsayması o gün sona erdi.

Birkaç hafta süren inceleme sonunda hesap hareketleri, ödeme kayıtları ve diğer belgeler bir araya geldi. Avukatım boşanma anlaşmasına ilişkin başvuruların şartlarını değerlendirdi, mümkün olan yolları anlattı. Bir yandan da Tarık'ın ortak paraları nasıl kullandığına dair iddiaları resmî süreçte ortaya koyduk. Bazı aktarımları açıklayamadı, bazıları için belgeler sundu. Benim için önemli olan bağırarak onu yenmek değil, sonunda hesabın gerçekten yapılmasıydı.

Pelinsu bir gün beni arayıp 'Geri dönmek için bahane mi arıyorsun?' dedi. Gülmedim bile. 'Hayır,' dedim. 'Ayrılırken de geri dönmek istemiyordum. Sadece benim emeğimin yok sayılmasını artık kabul etmiyorum.' Yüzüme söylediği sözleri hatırlayınca canım acıdı, fakat ona kendimi kanıtlamak için yaşamayacaktım.

Nizamettin'in atölyesi küçük, tozlu bir yerdi. Bir köşede eski bir dikiş makinesi, diğerinde tamir edilmeyi bekleyen sandalyeler duruyordu. Çocukken annemle birlikte kumaş dikerdim. Atölyeyi kullanma konusunda gereken izinler netleştikten sonra ilk iş eski bir koltuğun yüzünü değiştirdim. Ardından komşumuzun iki sandalyesini onardım. İlk kazandığım parayı bankaya yatırırken gülümsedim. Bu kez hesabın şifresini yalnız ben biliyordum.

Aylar sonra hukuki süreçte tarafların belgeleri değerlendirildi ve yapılan görüşmelerin sonunda hakkım olan bir kısım birikimin tarafıma ödenmesini sağlayan anlaşmaya varıldı. Tarık her şeyi kolayca kabul etmedi; zaman zaman geri adım atmaya çalıştı. Ancak artık yanımda bir avukat, arkamda ailem ve en önemlisi kendi kararlarım vardı. Sonuç beklediğimden mütevazıydı. Yine de ayakta durmam için yeterli bir başlangıç sağladı.

Nizamettin de profesyonel destekle bakımını sürdürdü. Onu belirli aralıklarla ziyaret ettim. Bir gün elimi tutup tek kelime söyledi: 'Rahat.' Gözleriyle atölyeden söz edip etmediğimi sordu. 'Çalışıyorum,' dedim. 'Senin eski anahtarın şimdi işe yarıyor.' Dudaklarının kenarı hafifçe kıpırdadı.

Bir yıl sonra atölyenin camına kendi adımı yazdırdım. Açılış günü annem, babam ve birkaç komşu yanımdaydı. Nizamettin sağlık durumu elvermediği için gelemedi ama ona fotoğraf gönderdim. Tarık gelmedi. Aslında artık onun bir şey görmesini istemiyordum. Yıllardır ilk kez hayatımın en önemli günlerinden biri, eski eşimin ne düşündüğüne bağlı değildi.

Akşam kapıyı kapatıp eve yürürken çantayı düşündüm. Çatlamış deri hâlâ odamın rafındaydı. İçinden çıkanlar beni bir gecede zengin etmemişti. Sadece karanlıkta kalmış gerçeğe bakma cesareti vermişti. Nizamettin bana bir mucize değil, kendimi yeniden savunma fırsatı bırakmıştı. O yağmurlu gün boş ellerle çıktığımı sanmıştım. Meğer yanımda yılların emeği, kaybetmediğim merhamet ve yeniden başlayabilme gücü varmış.