Hastamın yalnızca üç günlük ömrü kaldığını bilerek onunla evlendim

Sorumlum uzun süre dinledi. ‘Onun sana güvenmesi kıymetliydi,’ dedi, ‘ama hastalarla kurduğumuz ilişkide güç farkı vardır. Bu olayın bütün yönlerini kurumsal olarak değerlendirmeliyiz.’ Haklıydı. Duru'nun bana hissettirdiği sıcaklık, profesyonel sorumluluğumu ortadan kaldırmıyordu. Töreni ve süreçteki kararları etik kurula bildirdim. Bir süre onunla ilgili dosyalardan uzak tutulmayı da kabul ettim. Bu, onu unutmak değil, anısına karşı dürüst davranmaktı.

Nazlı'yı yeniden aradığımda ilk sorum bağışla ilgili oldu. ‘Duru bunu ne zaman düşündü?’ dedim. ‘Ölümünden haftalar önce,’ diye cevap verdi. ‘Siz tanışmadan önce de servis koridorlarında bekleyen aileleri izler, herkesin bir bardak çay içebileceği yer olsun isterdi.’ Duru'nun dileği yalnızca benimle ilgili değildi. O kendi acısını aşan bir şey bırakmak istemişti. Nazlı'nın da katıldığı bir görüşmede hasta destek birimiyle konuştuk. Kurumun izni ve denetimi altında küçük, şeffaf bir yardım fonu kurulması mümkün görünüyordu.

Ama kutudaki fotoğrafın arkasında başka bir cümle daha vardı. ‘Gelinliğim yoktu ama hayatımın en güzel günüydü.’ O cümleyi okuduğum akşam eve gidip saatlerce ağladım. Eğlenceli sözleriyle hastane koridorlarını dolduran o genç kadını özlüyordum. Daha da kötüsü, kendi yetersizliğimi düşünüyordum. Hekim olmak her hastayı kurtarabilmek değildi; bunu tıp fakültesinde öğrenmiştim ama bir insanı kaybettikten sonra anlamak çok daha ağırdı.

Birkaç hafta sonra hastanedeki toplantı yapıldı. Etik değerlendirmede törenin kişisel ve mesleki sınırlar bakımından sorunlar taşıdığı açıkça kayda geçti. Bana danışmanlık ve süpervizyon sağlanması önerildi. Bunu ceza gibi görmedim. Gelecekte bir hastanın duygusal ihtiyacına yanıt verirken onun güvenliğini ve özerkliğini daha iyi koruyabilmek istiyordum. Duru'nun hikâyesini romantik bir kahramanlık masalına çevirmek, onun gerçek kişiliğine haksızlık olurdu.

Destek biriminin girişinde birkaç ay sonra küçük bir masa açıldı. Adı ‘Duru'nun Köşesi’ oldu. Bağışlar hastane yönetiminin belirlediği hesapta toplanıyor, yardımlar ihtiyacı belgelenen ailelere ulaştırılıyordu. İlk destek, başka şehirden gelen ve günlerdir hastane çevresinde bekleyen bir anneye verildi. Kadın teşekkür ederken ‘Bunu kim düşündü?’ diye sordu. ‘Bir genç kadın,’ dedim. ‘Başka insanların da yalnız kalmamasını istiyordu.’

Nazlı ilk açılışa beyaz bir çiçek buketi getirdi. Duru'nun sevdiği çiçeklerdi. İkimiz bir süre sessizce oturduk. Sonra bana son günlerde tuttuğu küçük not defterinden bir sayfa gösterdi. ‘Baran ciddileşince karşısında daha fazla gülmek istiyorum,’ yazıyordu. Bu kez gözyaşlarımın arasından gerçekten güldüm. Nazlı da güldü. Kederin içinden gelen bu küçük ses, bana iyileşmenin unutmak anlamına gelmediğini öğretti.

Zaman geçtikçe başka servislerde görev aldım. Yeni hastalarımla her zaman saygılı ve açık sınırlar kurmaya daha çok özen gösterdim. İnsanların birbirinden farklı umutları ve korkuları olduğunu hatırlattı bana Duru. Bazıları uzun bir tedaviden güç alıyordu; bazıları yalnızca aileleriyle sakin bir akşam geçirmek istiyordu. Hastanın neye değer verdiğini sormak, bazen en dikkatli dinlemeyi gerektiriyordu.

Bir yıl sonra Duru'nun ölüm yıldönümünde Nazlı'yla destek köşesinde buluştuk. Kutudan çıkan iki bandaj yüzüğünü koruyucu bir zarfa koymuştum. Fotoğrafı da evimde saklıyordum. O gün bir teşekkür mektubu aldık: Destekten yararlanan bir aile, hastaneye geliş gidişlerinin kolaylaştığını yazmıştı. Duru'nun hiç tanışmadığı insanlara dokunabildiğini görmek, yasımı tamamen geçirmedi ama ona yeni bir anlam verdi.

Duru'nun annesiyle de bir akşam konuştum. Hastalığı süresince kızının neşeli görünmesine herkesin sevindiğini, ama bazen onun korkularını sormayı unuttuklarını söyledi. ‘Nazlı'yla baş başa kaldığında ağlarmış,’ dedi. Bu bilgi beni önce sarstı. Gözümün önüne yalnızca hastane yatağında gülümseyen Duru geliyordu. Sonra fark ettim ki bir insanın cesur olması hiç korkmadığı anlamına gelmiyordu. Onun gülüşünü hatırlarken yaşadığı bütün güçlükleri yok saymamalıydım.

Bir süre kendimi işime gömdüğümde bu konuşmayı yeniden anımsadım. Gece nöbetlerinden sonra uyumadan hastane koridorlarında dolaştığım günler oldu. Bölümdeki kıdemli bir meslektaşım dikkatimi çekip profesyonel destek almamı önerdi. Yas danışmanlığına başladım. İlk seanslarda cümle kurmak güç geldi. Duru hakkında konuştuğumda yalnızca onun kaybını değil, kurtaramadığım bütün hastaları düşündüğümü fark ettim. Bir insanın ölümüyle yüzleşmek için kendimi sürekli cezalandırmam gerekmiyordu.

Destek köşesinde çalışırken de bir kural belirledik: Duru'nun kişisel tıbbi bilgileri hiçbir tanıtımda paylaşılmayacaktı. Yardım alan ailelerden fotoğraf ya da teşekkür beklenmeyecekti. Onun adını taşıyan şey, insanların zor günlerini başkalarının merakına açmadan işleyebilmeliydi. Nazlı bu kararı duyunca gözlerini sildi. ‘Ablam da bunu isterdi,’ dedi. Duru'nun mizahını hatırladığımız kadar mahremiyetini korumak da ona duyduğumuz sevginin bir parçasıydı.

Bir gün hastane bahçesinde otururken Duru'nun en sık yaptığı şakayı anımsadım. Ciddi yüzüme gülerdi. O an gülümsedim. Bunu yaptığım için kendimi suçlu hissetmedim. Onu sevgiyle anmanın, acıyı her gün aynı şiddette yaşamak zorunda olmak demek olmadığını yavaş yavaş öğreniyordum.

Akşam eve dönerken ilk kez arabamın camını açtım. Şehir ışıkları yolun iki yanında akıyordu. Duru'nun mektubundaki son satırı düşündüm: ‘Hayatta kalırsan, güzel bir şey yapmayı erteleme.’ Onu kurtaramamıştım. O da benden kendisini kurtarmamı istememişti. Yaşayabildiği kısa sürenin yalnızca hastalıkla hatırlanmamasını istemişti. Bana bıraktığı kutunun içinden çıkan en değerli şey yüzükler değil, bunu anlama cesaretiydi.