On beş yıl sonra tıp fakültesini birincilikle bitirdim

Ön sıraya doğru baktım. ‘Bugün burada biyolojik anne babam da bulunuyor. Onları özel konuk koltuklarına ben davet ettim. Geçmişi silmek için değil, bugün kime teşekkür ettiğimi duysunlar diye.’

Salon bir an sessizliğe gömüldü. Ardından bazı mezunlar alkışladı. Dekana göz ucuyla baktım; ciddi ama sakin bir ifadeyle başını salladı. Programı aksatmamak için kalan sözlerimi kısa tutmaya karar verdim.

‘Ayten Erdem, lütfen ayağa kalkar mısın?’

Başta itiraz edecek gibi oldu. Sonra yavaşça doğruldu. Mavi elbisesi, sahnenin güçlü ışıkları altında bile gösterişsizdi. Onu görünce boğazım düğümlendi.

‘Ben bugün birinciysem, bunda emeği olan çok insan var. Hocalarım, hekimlerim, arkadaşlarım... Ama beni hayatta tutanların arasında, bana aile olmayı seçmiş bu kadın özel bir yere sahip. Anne, teşekkür ederim.’

Alkış bu kez bütün salona yayıldı. Ayten gözlerini sildi. Vedat'ın yüzü taş kesilmişti. Figen ise ellerini birbirine kenetlemiş, bakışlarını yere çevirmişti.

Konuşmanın sonunda hastalığımın beni tek başına tanımlamadığını, çocukların tedavi ve bakım kararlarında değersizleştirilmemesi gerektiğini söyledim. Çocuk onkolojisinde çalışmak istememin nedeni kahraman olmak değildi. Bir çocuğun kapısı kapandığında içeride kimsenin kalmamasına izin vermemekti.

Tören bitince fotoğraflar başladı. Diplomamı alırken Ayten'i yanımda istedim. Buse de gelmişti; tören sırasında arka sıralarda oturduğunu öğrendim. Yanıma yaklaşıp uzun süre konuşamadı. Sonunda ‘O zaman küçüktüm,’ dedi. ‘Ama büyüyünce seni aramalıydım.’

‘Evet,’ dedim. ‘Arayabilirdin.’

Buse ağladı. Onu teselli etmeye çalışmadım. Yine de ona kızgınlığımın bütün hayatını tanımlamak zorunda olmadığını söyledim. Aramızda bir ilişki kurulacaksa bunun yavaş, dürüst ve benim sınırlarıma saygılı biçimde olacağını anlattım. Başını salladı.

Figen ve Vedat koridorun sonunda bekliyordu. Figen önce konuştu: ‘Böyle herkesin önünde anlatman şart mıydı?’

‘Gerçek olduğu için anlattım,’ dedim. ‘Yıllarca nerede olduğunuzu merak edenlere benim başarımı kendi yetiştirdiğiniz bir çocuğun başarısı gibi anlatmışsınız.’

Vedat çenesini sıktı. ‘Biz zor kararlar verdik. İnsan bazen elindekileri hesaplamak zorunda.’

‘Ben de hesap yapmayı öğrendim,’ dedim. ‘Ama insanların değerini maliyet hanesine yazmamayı da öğrendim.’

Figen gözleri dolarak ‘Telafi edemez miyiz?’ diye sordu. Bu soru beklemediğim kadar zor geldi. Çünkü yıllarca onu sormalarını istemiştim. Şimdi ise yalnızca sözlerin yetmediğini biliyordum.

‘Önce yaptığınızı hiçbir gerekçeyle küçültmeden kabul edin,’ dedim. ‘Sonra yıllardır iyi olduğumu duyunca değil, beni insan olduğum için merak ettiğinizi gösterin. Bunun bir garantisi yok.’

Vedat konuşmadı. Figen bir an bana sarılmak ister gibi hareket etti; geri durdu. Koridorda ilk kez seçimi benim yapmama izin vermişlerdi.

Sonraki haftalarda Figen iki kez mektup gönderdi. İlkinde kendilerini savunuyordu. İkincisinde, hastaneden ayrıldıkları günün yanlış olduğunu açıkça yazmıştı. Mektubu okudum; hemen yanıtlamadım. İyileşmek için onların affedilmesini beklemem gerekmiyordu. Tedavimden sonra öğrendiğim en önemli şeylerden biri buydu: Birini anlayabilmek, onunla yakın olmak zorunda bırakmazdı.

Konuşmanın kaydı üniversitenin resmî kanallarında yalnızca mezuniyet programı kapsamında tutuldu; kişisel ayrıntılarımı sosyal medyada tartışmaya açmadım. Gazeteciler ailemin adını sorduğunda röportaj vermedim. Söylemem gerekeni sahnede söylemiştim. Bunu yeni bir gösteriye çevirmek, töreni birlikte başardığımız bütün arkadaşlarıma haksızlık olurdu.

Ayten'le o akşam eve dönerken eski hastanenin önünden geçtik. Binanın girişindeki bankta bir süre oturduk. 'O gece gitseydin ne olurdu?' diye sordum. Ayten uzun süre düşündü. 'Yine hemşiren olurdum,' dedi. 'Ama yanında kalma fırsatını kaçırmış olurdum.' Ona bunu neden hiç borç gibi hissettirmediğini sordum. 'Çünkü çocukların bakım görmesi borç değildir,' dedi. 'Zaten haklarıdır.' Bu yanıtı yıllardır biliyordum; o akşam yeniden duymaya ihtiyacım vardı.

Eve vardığımızda eski sarı dosyayı açtık. İçinde sosyal hizmet raporları, okul belgeleri, hastane randevuları ve küçük yaşta çizdiğim güneş resimleri vardı. Ayten dosyayı saklarken bir ödül beklememişti. Benim büyüdüğümü gösteren her satırı, birlikte geçirdiğimiz zamanın izi olarak görmüştü. Resimlerden birini çerçeveletmeye karar verdim. Doktor önlüğümün cebinde taşıdığım not defterine de tek bir cümle yazdım: 'Önce çocuğu dinle.'

Tıp fakültesinin ardından uzmanlık eğitimine kabul edildiğim hastaneye başladım. İlk haftamda lösemi tedavisi gören bir kız çocuğuyla tanıştım. Dokuz yaşındaydı. Elinde küçük bir defter tutuyordu; her sayfaya iyileşince yapmak istediklerini yazmıştı. ‘Bunlar gerçekten olabilir mi?’ diye sordu.

‘Hepsini garanti edemem,’ dedim. ‘Ama seni dinleyecek, tedavin için elinden geleni yapacak bir ekibin var. Bir de bugün yanında kimlerin duracağına birlikte bakacağız.’

Akşam Ayten'e uğradım. Mutfakta ayçiçeklerini küçük bir vazoya yerleştirmişti. Törenden beri kurumalarını istemediği için çiçeklerin suyunu değiştirmişti. Diploma fotoğrafımız duvarda asılıydı.

‘Konuşmandan pişman mısın?’ diye sordu.

‘Hayır,’ dedim. ‘Sadece onlara değil, o hastane odasındaki kendime de söyledim her şeyi.’

Ayten sarıldı. Bu kez birinin gelip gelmeyeceğini sormadım. Yıllar önce beni seçen kadın zaten oradaydı. Ve artık ben de her gün, korktuğum halde yaşama devam eden çocuğun yanında durmayı seçiyordum.