'Peki sen?' 'Ben korktum. Daha doğrusu başkalarının korkularını kendi düşüncem sandım. Neriman'a destek olmak yerine ondan uzaklaştım.' Annemin sesinde yılların pişmanlığı vardı. 'Ama asıl mesele bu değil.' Komodinin çekmecesini açtı. Altından küçük, kahverengi bir zarf çıkardı. Üzerinde solmuş mürekkeple iki kelime yazıyordu: Leman'a emanet. 'Bunu bana Neriman vermişti. Ulaş doğduktan üç hafta sonra.' Zarftan katlanmış bir mektup ve eski bir fotoğraf çıkardı. Fotoğrafta iki genç kadın hastane koridorunda yan yana oturuyordu. Biri annemdi. Diğeri Neriman teyze. İkisinin de kucağında battaniyeye sarılmış birer bebek vardı. 'Bu fotoğrafı hiç görmedim,' dedim. 'Çünkü sakladım.' Mektubu bana uzattı. Neriman teyzenin el yazısı tanıdıktı. Doğum günlerimde verdiği kartlardaki gibi yuvarlak harflerle yazmıştı. 'Leman, bugün bana kızım olsaydı adını ne koyacağımı sordun. Ilgın dedim. Çünkü çocukluğumuzdaki o ağacın altında kendimizi hep güvende hissederdik. Sen de adını beğendiğini söyledin. Eğer bir gün çocuklarımız birbirine arkadaş olursa, bizim başaramadığımız kadar cesur olmalarını isterim.' Mektubu okumayı bıraktım. 'Adımı Neriman teyze mi bulmuş?' Annem başını salladı. 'Baban başka bir isim istiyordu. Ama ben Ilgın'da ısrar ettim. Sonra Neriman'a adını ondan aldığımı bile söylemedim.' 'Bunun için mi ağlıyorsun?' 'Hayır. Daha kötüsünü yaptım.' Annem yatağın kenarına oturdu. 'Ulaş iki yaşındayken Neriman yeniden çalışmaya başlamak istiyordu. Belediye kreşine başvurdu. Çalışabilirse özel eğitim ve gelişimini destekleyecek etkinlikler için daha fazla imkân sağlayabilecekti. O sırada ben belediyenin eğitim biriminde geçici görevliydim.' Annemin yüzü kızardı. 'Başvuru dosyalarını teslim alan kişilerden biriydim. Neriman'ın dosyasında gerekli belgeler vardı. Fakat müdürümüz, Ulaş'ın kabulünün diğer veliler için sorun yaratabileceğini söyledi.' 'Bu nasıl bir sorunmuş?' 'Haklısın. Bir gerekçesi yoktu. O dönemde ben de itiraz etmeliydim.' 'Ne yaptın?' 'Başvuru dosyasını işleme göndermek yerine masamda tuttum. Son tarih geçti. Neriman'a da evraklarının eksik olduğunu söyledim.' İçimde bir öfke yükseldi. 'Yani ona yalan söyledin.' 'Evet.' 'Ve Ulaş kreşe gidemedi.' 'Başvurduğu o kreşe gidemedi. Neriman başka seçenekler bulmak zorunda kaldı. Bir süre işine dönemedi. Sonunda başka bir kurumda yer buldular ama o aylarda çok zorlandılar.' 'Peki sonra?' 'Yıllar sonra Neriman gerçeği öğrendi. Belediyedeki eski bir çalışan dosyanın nasıl bekletildiğini ona anlatmış. Bana gelip sorduğunda itiraf ettim.' Annem ağlamaya başladı. 'Bana bağırmadı. Sadece, Bunu oğluma değil, bana değil, kendi vicdanına nasıl açıklayacaksın, dedi.' Saatin sesi yeniden duyuldu. 'Bunca yıl neden bana anlatmadın?' 'Senin gözünde kötü bir insan olmaktan korktum. Sonra Ulaş'la arkadaş oldunuz. Neriman da çocukların bizim geçmişimiz yüzünden zarar görmesini istemedi. Birbirimize yalnızca gerektiğinde konuşacağımıza söz verdik.' Kapının altından hafif bir gölge geçti. Ardından Ulaş'ın sesi duyuldu. 'Ilgın? İyi misin? Bilek çiçeğinin kutusu elimde kaldı. Çiçek sağlam ama kutu yenildi.' Normalde gülerdim. O anda boğazım düğümlendi. 'İyiyim Ulaş. Birazdan geliyorum.' Annem gözlerini sildi. 'İşte şartım bu. Bu gece onunla gideceksen önce bunları bilmeni istiyorum. Artık bir sırrın üstüne kurulmuş gibi görünen arkadaşlığınızı seyredemiyorum.' Ayağa kalktım. 'Arkadaşlığımız bir sırrın üstüne kurulmadı anne. Biz birbirimizi sevdik. Senin yaptığın şeyi ne Ulaş yaptı ne ben.' 'Biliyorum.' 'Hayır, bence bilmiyorsun. Çünkü bana gerçeği söyledin ama hâlâ doğru kişiden özür dilemedin.' Annem karşılık vermedi. 'Bir şey daha var,' dedi sonunda. Yeniden yüzüne baktım. 'Neriman yıllar önce bana bir mektup daha gönderdi. Ulaş ilkokula başlayacağı zaman. Onu hiç açmadım.' Çekmeceden ikinci bir zarf çıkardı. Üzerinde yalnızca annemin adı vardı. Köşesi yıllar içinde aşınmıştı. 'Bunu da şimdi mi gösterecektin?' 'Bu gece Ulaş'ı kapıda görünce saklamanın artık mümkün olmadığını anladım.' Zarfı elime aldım. 'Bunu açma hakkı sana ait,' dedim. 'Ama içindeki gerçek beni de ilgilendiriyorsa saklamanı istemiyorum.' Annem mührü dikkatlice yırttı. Mektubu yüksek sesle okumaya başladı. 'Leman, Ulaş bu sonbahar okula başlayacak. Geçen gün parktaki küçük kızı gördü. Adının Ilgın olduğunu öğrendi. Onunla dinozorlar hakkında konuşmak istiyor. Seninle yaşadıklarımızı düşününce ne yapacağımı bilemedim. Sonra çocuklarımızın bizim hatalarımızı taşımak zorunda olmadığını düşündüm. Ben Ulaş'ı senden uzak tutmayacağım. Senden istediğim tek şey, Ilgın'a Ulaş gibi çocuklardan korkması gerektiğini öğretmemen. Bir gün konuşmaya hazırsan kapım açık.' Mektup annemin ellerinden kaydı. 'Ben o kapıya hiç gitmedim,' diye fısıldadı. Birinci sınıftaki ilk günümüzü hatırladım. Sınıfta yan yana oturmuştuk. Ulaş çantasından plastik bir dinozor çıkarmış, onu kalemliğimin üzerine koymuştu. Arkadaşlığımızın tesadüf olmadığını düşündüm önce. Sonra Neriman teyzenin yalnızca oğlunun özgürce arkadaş edinmesine izin verdiğini anladım. Gerisi bizim seçimimizdi. 'Anne, kapıyı aç.' Anahtarı çevirdi. Koridora çıktığımda Ulaş merdivenin başında duruyordu. 'Kötü bir şey mi oldu?' diye sordu. Ona doğru yürüdüm. 'Annem geçmişte senin annene büyük bir haksızlık yapmış.' Ulaş'ın yüzündeki gülümseme silindi. 'Nasıl bir haksızlık?' 'Bir kreş başvurusunu bilerek geciktirmiş. Sen küçücükken.' Ulaş bir süre sessiz kaldı. 'Annem bazen o zamanki günlerin zor olduğunu anlatır,' dedi. 'Ama nedenini bilmiyordum.' 'Ben de yeni öğrendim.' Ulaş merdivene oturdu. Takım elbisesinin pantolonunu düzeltti. 'Sana kızgın değilim, Ilgın.' 'Biliyorum.' 'Ama annene kızgınım.' 'Buna hakkın var.' Annem kapının yanında durmuş bizi dinliyordu. Ulaş ona döndü. 'Benim annem çok çalıştı, Leman teyze. Hâlâ çalışıyor. O zaman ona neden yardım etmediniz?' Annemin cevap vermesi uzun sürdü. 'Korktum ve yanlış yaptım. Bunun bahanesi yok. Annenle konuşup özür dileyeceğim. İsterse gerçeği yazılı olarak da açıklayacağım.' Ulaş başını salladı. 'Bence bunu ona söylemelisiniz. Ama bugün Ilgın'la baloya gitmem gerekiyor. On iki yıldır bekliyorum.' İlk kez hepimiz hafifçe gülümsedik. Arabaya bindiğimizde Ulaş bilek çiçeğini koluma taktı. Beyaz güllerin arasına küçük mavi kurdeleler yerleştirilmişti. 'Bunu ben seçtim,' dedi. 'Mavi, dinozorların rengi olabilir.' 'Dinozorların ne renk olduğunu bilmiyoruz ki.' 'İşte o yüzden olabilir.' Okulun spor salonu ışıklarla süslenmişti. Kapıda sınıf arkadaşlarımız fotoğraf çektiriyordu. Ulaş bana kolunu uzattı ve içeri girdik. İlk şarkı hızlıydı. Ulaş, çocukken söylediği gibi yavaş şarkılardan pek hoşlanmıyordu. Dans ederken ayakkabısının bağı çözüldü, neredeyse sendeledi ve kendine gülmeye başladı. 'Bir dakika,' dedi. 'Dünya şampiyonu olacağım ama önce bağcığımı bağlamam lazım.' Gece ilerledikçe annemin anlattıkları zihnimden çıkmadı. Arkadaşımın neşesi gerçekti; geçmişteki haksızlık da öyle. Birinin varlığı diğerini silmiyordu. Saat ona yaklaşırken Ulaş'la bahçeye çıktık. Okulun önündeki ıhlamur ağaçları hafif rüzgârda sallanıyordu. 'Ilgın, sana bir şey soracağım,' dedi. 'Sor.' 'Altı yaşındayken bana ne demiştin, hatırlıyor musun?' 'Baloya birlikte gideceğimizi.' 'Ondan önce?' Bir süre düşündüm. 'Birilerinin seni seveceğini söylemiştim.' Ulaş ciddi bir ifadeyle başını salladı. 'Biliyor musun, o çocuk söylediklerini unutmuştur. Ama ben unutmadım. Çünkü o gün benim için ayağa kalkmıştın.' 'Yeniden olsa yine yaparım.' 'Biliyorum. Ama artık kendim de konuşabiliyorum.' Gülümsedim. 'Bunu senden iyi kimse bilmiyor.' Ulaş ceketinin cebinden katlanmış bir kâğıt çıkardı. 'Bunu annem verdi. Bu sabah yazmış. Mezuniyet gecesinde okumamı istedi.' Kâğıdı açıp birlikte okuduk. 'Canım oğlum, küçükken seni herkesten korumam gerektiğini sanıyordum. Sonra sen büyüdün, kendi arkadaşlarını seçtin, kendi fikirlerini söyledin ve bana asıl yapmam gerekenin önüne çıkmak değil, yanında durmak olduğunu öğrettin. Bu gece mutlu ol. Seninle gurur duyuyorum.' Ulaş gözlerini ovuşturdu. 'Annem bazen çok duygusal oluyor,' dedi. 'Bence harika bir mektup.' 'Ben de öyle düşünüyorum.' Gece yarısına yakın eve döndüğümüzde annem salonda oturuyordu. Telefonu elindeydi. 'Neriman'ı aradım,' dedi. Ulaş'ın yüzü ciddileşti. 'Ne söyledi?' 'Yarın onunla görüşeceğiz. Konuşmak istediği şeyler var. Ben de hepsini dinleyeceğim.' Ulaş kısa bir sessizlikten sonra, 'İyi,' dedi. Ertesi öğleden sonra Neriman teyzenin evine gittik. Ulaş da ben de oradaydık ama konuşmanın büyük bölümünde sessiz kaldık. Annem yıllar önce yaptığını hiçbir mazerete sığınmadan anlattı. Neriman teyze onu uzun süre dinledi. 'Senin yüzünden kaybettiğim ayları geri alamam, Leman,' dedi. 'O zamanlar çalışmaya ihtiyacım vardı. Kendimi sürekli birilerine kanıtlamak zorunda hissediyordum. En çok da arkadaşım sandığım insanın beni yalnız bırakması acıttı.' Annem gözlerini kaldırdı. 'Haklısın. Seni affetmeni beklemiyorum.' 'Affedip affetmeyeceğimi bugün söyleyemem. Ama en azından artık gerçeği inkâr etmiyorsun.' Annem, elindeki belgeler ve hatırladığı ayrıntılarla eski başvuru sürecini yazılı olarak açıklamayı teklif etti. Neriman teyze bunu kabul etti. Geçmişteki olayın kayıtlarını araştırmak ve gerekiyorsa ilgili kuruma başvurmak için birlikte bir hukuk uzmanından görüş almaya karar verdiler. Bu karar hiçbir şeyi bir gecede düzeltmiyordu ama yıllardır ertelenen sorumluluğun ilk somut adımıydı. Görüşmenin sonunda Neriman teyze mutfağa gidip çay getirdi. Ulaş masaya balodan çekilmiş fotoğrafımızı koydu. İkimiz de gülmekten gözlerimizi kısmıştık. 'Bakın,' dedi. 'Ilgın'la on iki yıllık sözümüzü tuttuk.' Neriman teyzenin yüzü yumuşadı. 'Çok güzel görünüyorsunuz.' Annem fotoğrafa baktı. 'İkinizle de gurur duyuyorum.' Ulaş bir an düşündü. 'Bir şey daha söyleyeceğim,' dedi. 'Benim hayatımla ilgili kararları benimle konuşmanızı istiyorum. Ben de buradayım.' Neriman teyze oğlunun elini tuttu. 'Haklısın.' Annem de başını salladı. O yaz üniversiteye hazırlanırken odamdaki eski fotoğrafları düzenledim. İlkokul gezisinde yan yana durduğumuz bir kare buldum. Ulaş elinde plastik dinozor tutuyordu. Ben de kâğıttan yaptığım tuhaf bir hayvanı göstermeye çalışıyordum. Fotoğrafı ona gönderdim. Birkaç saniye sonra telefonum çaldı. 'Ilgın, o çizimin hâlâ kolları olan patatese benziyor,' dedi. Kahkaha attım. 'On iki yıldır hiç değişmedin.' 'Değiştim,' diye itiraz etti. 'Artık kravat bağlayabiliyorum. Bazen.' Sonra sesi yumuşadı. 'İyi ki o gün bana söz vermişsin.' 'İyi ki sen de unutmamışsın.' Telefonu kapattıktan sonra fotoğrafı masamın üzerine koydum. Annemin yıllarca sakladığı sır, geçmişimizi değiştirmişti. Ama çocukken birbirimize uzattığımız serçe parmakların anlamını değiştirememişti. O gece şunu anladım: Bir dostluğu değerli yapan, birlikte geçirilen yılların sayısı değil, zor zamanlarda birbirinin yanında durabilmekti. Bazen bunu yapmak bir arkadaşını savunmak, bazen de sevdiğin birinin yaptığı yanlışı açıkça söylemek demekti. Altı yaşındayken Ulaş'a bir dans sözü vermiştim. On sekiz yaşında o sözü tuttum. Ve hayatımın en güzel gecesi, bana sevginin yalnızca güzel sözlerden değil, cesaretten, dürüstlükten ve sorumluluk almaktan oluştuğunu öğretti.
