Bu, birlikte yiyeceğimiz son aile yemeği olacak dedi

‘Geldin,’ dedi anneannem, sesi titreyerek. ‘Geldim,’ diye cevap verdi yabancı. ‘Ama hâlâ içeri girmeye hakkım var mı bilmiyorum.’ Anneannem geri çekildi. ‘Bu evde senin yerin hep vardı.’ Kadın içeri adım attığında odadaki konuşmalar kesildi. Annem ayağa kalktı. Teyzemin yüzündeki öfke yerini şaşkınlığa bıraktı. ‘Bu kim?’ diye sordu dayım. Anneannem boş sandalyenin arkasına geçti. ‘Adı Figen. Benim kızım.’ Kimse kıpırdamadı. Annem kısık sesle, ‘Ama senin üç çocuğun var,’ dedi. ‘Dört çocuğum oldu,’ diye düzeltti anneannem. ‘Biri hakkında konuşmamıza yıllarca izin verilmedi.’ Figen başını önüne eğdi. Ben hemen yanındaki sandalyeyi çektim ama oturmadı. Sanki bir yanlış anlaşılmada kendisini kapının dışında bulacakmış gibi ayakta bekliyordu. Anneannem anlatmaya başladı. Henüz on yedi yaşındayken, evlenmeden önce Figen’i dünyaya getirmişti. O dönem ailesinin baskısıyla bebeği başka bir aileye vermek zorunda kalmıştı. ‘Onu istemediğim için değil,’ dedi. ‘O yaşta kendimi bile koruyamadığım için.’ Yıllar sonra Figen’i aramış, fakat kayıtlar ve değişen adresler yüzünden izini bulamamıştı. Evlenmiş, başka çocukları olmuştu. Yine de her doğum gününde ilk bebeğini düşünmüş, sakladığı küçük fotoğrafa bakmıştı. Annemin sesi sertleşti. ‘Bunu bize neden söylemedin? Biz senin çocukların değil miydik?’ ‘Elbette öyleydiniz. Ama gerçeği söylemeye cesaretim yoktu. Beni bağışlamanızı beklemiyorum.’ Figen ilk kez başını kaldırdı. ‘Ben de bunu yeni öğrendim,’ dedi. ‘Beni büyüten annemle babam iyi insanlardı. Onları çok sevdim. Ama ölümlerinden sonra bana verilen bir mektupta doğumuma ilişkin bilgiler vardı. Aylarca araştırdım.’ Çantasından eski bir zarf çıkardı. Anneannemin yıllar önce yazdığı, fakat gönderemediği mektubun bir kopyasıydı. Anneannem ona birkaç hafta önce ulaşmıştı. İlk görüşmelerinde birbirlerine sarılmak yerine uzun süre ağlamışlardı. Dayım, ‘Bütün bunları neden bugün anlatıyorsun?’ diye sordu. Anneannem derin bir nefes aldı. ‘Çünkü siz evin etrafında birbirinizle konuşurken ben ne kadar yalnız kaldığımı anladım. Son yıllarda hepiniz gelip beni görmeye çalıştınız, biliyorum. Ama ben artık merdivensiz, bakımı kolay, küçük bir yere taşınmak istiyorum. Figen’in yaşadığı semtte, destek alabileceğim bir daire buldum. Kendi kararlarımı verebildiğim sürece hayatımı kendim düzenlemek istiyorum.’ ‘Biz sana bakarız!’ dedi annem. Anneannem onun elini tuttu. ‘Bana bakmanızı değil, beni dinlemenizi istiyorum.’ Bu sözden sonra uzun süre kimse konuşmadı. Sonunda teyzem gözyaşlarını silip Figen’e döndü. ‘Bize daha önce ulaşmadığın için sana kızacak değilim,’ dedi, ‘ama bugün ne söyleyeceğimi de bilmiyorum.’ ‘Ben de bilmiyorum,’ dedi Figen. ‘Bir gecede kardeş olmanızı istemiyorum. Yalnızca tanışmamıza izin verirseniz yeter.’ Annem sandalyesine oturdu. Yüzünde öfke, şaşkınlık ve kırgınlık iç içeydi. ‘Anne, ben kırk yıldır sana her şeyimi anlattım. Senin böyle bir acıyı tek başına taşıdığını bilmek canımı yakıyor.’ Anneannem ağlamaya başladı. ‘Söylediğimde beni daha az seversiniz sandım.’ Annem kalkıp yanına gitti. Ona sarıldı ama ‘Seni hemen affettim,’ demedi. Bunun yerine, ‘Bunu sindirmem zaman alacak,’ diye fısıldadı. ‘Yine de yanında olmak istiyorum.’ O akşam yemekler neredeyse soğumuştu. En küçük kuzenim sessizliği bozdu: ‘O zaman bu sandalyeye kim oturacak? Yemek bitiyor.’ Hepimiz istemeden gülümsedik. Figen çekingen adımlarla anneannemin yanına oturdu. Anneannem çorbayı onun önüne koydu ve birden gülerek, ‘Tarifini yıllardır sakladığım çorbayı önce sen tat,’ dedi. Figen kaşığı kaldırdı. Gözleri doldu. ‘Beni büyüten annem de çorbaya nane koyardı,’ diye mırıldandı. İki kadının farklı hayatlarının arasında küçücük bir ortaklık belirdi. Yemek arasında anneannem eski fotoğraf albümünü açtı. İlk sayfalarda genç bir kadının kucağında küçücük bir bebek vardı. Fotoğrafın köşesi defalarca tutulmaktan aşınmıştı. Figen ona uzun uzun baktı. ‘Bu gerçekten ben miyim?’ diye sordu. Anneannem başını salladı. ‘Senden kalan tek fotoğraf buydu.’ Figen fotoğrafa dokunmadı; önce annesinin elini tuttu. Sonra anneme döndü. ‘İsterseniz bir gün çocukluk fotoğraflarınızı birlikte inceleyelim. Sizin yaşadıklarınızı öğrenmek isterim.’ Annem duraksadı, ardından ‘Ben de seninkileri,’ dedi. Bu söz, o gece kurulan en sağlam köprüydü. Kimse geçmişi değiştiremezdi ama bundan sonra birbirlerini tanımak için vakit ayırabilirlerdi. Yemekten sonra evi satma konusunu tekrar konuştuk. Dayım aceleyle alıcı bulduğunu zannetmişti ama anneannem henüz satış işlemini başlatmamıştı. Bir emlakçıyla görüşmüş, istediği yeni daireyi incelemişti. Bizden para ya da izin istemiyordu. Sadece taşınırken yanında olmamızı istiyordu. Ertesi hafta hep birlikte yeni daireye gittik. Asansörü vardı, güneş alan küçük bir balkonu ve anneannemin saksılarına yetecek kadar geniş pencere önleri bulunuyordu. Doktor kontrollerini de o semtte sürdürebilecekti. Figen yakınında oturuyordu ama anneannem özellikle ayrı evde yaşayacaktı. Taşınma günü annemle Figen mutfakta tabakları aynı gazeteye sarmaya çalışırken ilk kez uzun uzun konuştular. Aralarında hâlâ çekingenlik vardı. Yine de kimse diğerini oradan uzaklaştırmıyordu. Dayım eski fotoğrafları kutuladı; Şükriye teyze anneannemin kırmızı ayakkabılarını kendi elleriyle yeni evin dolabına yerleştirdi. Bir ay sonra pazar akşamı telefonum çaldı. Anneannemdi. Sesinde o korkutucu titreme yoktu. ‘Ekin, bu hafta çorbaya gelin,’ dedi neşeyle. ‘Bu kez masayı biraz daha büyüteceğiz.’ Gittiğimizde balkon kapısı açıktı. Figen bir tarafta ekmek kesiyor, annem öte tarafta tabakları diziyordu. Anneannem masanın başında oturmuş onları izliyordu. Artık kimsenin sakladığı boş bir sandalye yoktu. O gece anladım ki anneannemin ‘son aile yemeği’ dediği şey, hayatına veda etmek değilmiş. Korkuyla, suskunlukla ve yıllarca söylenmemiş sözlerle kurulmuş eski sofraya veda etmekmiş. Yeni evinde ise herkesin geçmişiyle gelebileceği bir yer açmıştı. Ve ilk defa hiçbirimiz, ailemizin kaç kişiden oluştuğunu sayarken birini eksik bırakmıyorduk.