'Kızın en sevdiği ders ne?' diye sordum. 'Ne?' 'Hangi çorbadan hoşlanır? Geceleri korktuğunda hangi şarkıyla sakinleşir?' Barlas sustu. 'Bilmiyorsun,' dedim. 'Çünkü soracak kadar bile yaklaşmadın.' Selçuk önümüze resmi bir bildirim koydu. Şimdilik yalnızca görüşme talebi vardı; velayet kararı yoktu. Belgeyi inceledim. Yedi yıldır çocuğa kimin baktığını, babanın neden şimdi başvurduğunu hâkimin değerlendireceğini biliyordum. 'Ona zarar vermenize izin vermeyeceğim,' dedim. 'Bundan sonra yalnızca avukatım üzerinden görüşürüz.' Barlas beklemediği bu cevaba öfkelendi. 'Bana karşı mı geleceksin anne?' 'Yedi yıl önce kapımdan çıktığın gün sana karşı değil, Lâl'in yanında durmayı seçtim.' Gittiklerinde bacaklarım titriyordu. Melek çay getirdi ama içemedim. Lâl kapının ardından çıktı. 'Babam beni götürecek mi?' Onun yanına oturdum. 'Senin ne istediğin de önemli. Kimse seni bugün alıp götürmeyecek.' 'Ben burada kalmak istiyorum.' Sözleri içimi acıttı. 'Bunu duyuyorum, yavrum.' Ertesi sabah yıllardır emekli maaşı ve kira işleri için danıştığım avukat Figen'e gittim. Gelinimin ölümünden sonra sosyal hizmet uzmanının yardımıyla alınmış bakım ve velayetle ilgili mahkeme kararlarını, okul kayıtlarını, sağlık dosyalarını götürdüm. Figen belgeleri dikkatle inceledi. 'Babanın hakları kendiliğinden ortadan kalkmış sayılmaz,' dedi. 'Ama çocuğun üstün yararı esas alınır. Yedi yıllık ilgisizlik çok ciddi bir olgu. Önce hukuki durumunu netleştireceğiz.' Sıdıka'nın babasının bıraktığı mirası da sordum. Figen, mirasın Lâl'e ait olduğunu, babanın bunu kendi parasına çeviremeyeceğini anlattı. Yetki ve denetimin mahkeme kararlarıyla şekilleneceğini söyledi. 'Ya Barlas onu sırf para için istiyorsa?' 'Şüphe yetmez. Somut davranışlara bakacağız.' Bir hafta sonra Selçuk aradı. Sesinde tedirginlik vardı. 'Barlas Bey'le çalışmayı bırakıyorum. Size söyleyebileceğim tek şey, çocuğun geleceğiyle ilgili endişelerinizi mahkemeye açıkça anlatmanız.' İçim daha çok sıkıştı. Aynı gün Barlas okul çıkışında Lâl'in karşısına çıkmıştı. Öğretmeni çocuğu teslim etmemiş, hemen beni aramıştı. Eve döndüğünde Lâl korkudan titriyordu. 'Bana oyuncak alacağını söyledi. Ama ben seni bırakmak istemiyorum.' O gece nöbetleşe uyuduk. Figen, okul yönetimiyle gerekli bildirimleri koordine etti. Barlas'ın izinsiz yaklaşımı da kayıt altına alındı. Sonraki görüşmede Barlas'la bir sosyal hizmet uzmanının önünde karşılaştık. Karşısında yalnız olmadığımı görünce sesi yumuşadı. 'Ben artık değiştim. Yeni bir evim var.' 'Güzel,' dedim. 'Ama evin olması, bir çocuğun kalbinde yerin olduğu anlamına gelmez.' Uzman ona yedi yıl boyunca neden görüşmediğini sordu. Barlas önce yasından söz etti. Sonra işlerini bahane etti. En sonunda başını eğdi. 'Sıdıka öldüğünde kızı suçladım. Ona bakmaya cesaret edemedim.' Bu, yıllar sonra duyduğum ilk dürüst cümlesiydi. Fakat hemen ardından, 'Mirasını korumak için yanımda olmalı,' dedi. 'Korunacak olan önce Lâl,' diye karşılık verdim. Mahkeme tarihinden önce Lâl'in okulunda bir veli toplantısı vardı. Öğretmeni, son haftalarda derslerde dalgınlaştığını söyledi. Eve geldiğimizde küçük kızın yatağının altında bir çanta hazırladığını gördüm. İçinde pijaması, annesinin fotoğrafı ve bana çizdiği bir resim vardı. 'Beni götürürlerse bunları da alacağım,' dedi. Çantayı kapatmadım, kızmadım. Yanına oturup korktuğu şeyleri anlatmasını bekledim. 'Beni bırakır mısın?' diye sordu. 'Hayır, seni isteyerek bırakmam. Bir karar verilirse onu anlaman ve güvende olman için yanındayım,' dedim. O gece uyuyana kadar başucunda kaldım. Sabah Figen'i arayıp bu korkuyu da uzmana anlatmamız gerektiğini söyledim. Bir çocuğun sessizliğinin her zaman huzur anlamına gelmediğini o gün daha iyi öğrendim. Mahkeme sürecinde uzman Lâl'le yaşına uygun biçimde konuştu. Kızım gibi büyüttüğüm torunum çizdiği aile resminde beni, Melek'i, okul arkadaşlarını ve annesinin fotoğrafını göstermişti. Barlas'ın yerini sorunca, 'Onu tanımıyorum ama bana kızmasın,' demişti. Bu sözleri duyduğumda gözyaşlarımı tutamadım. Bir çocuk, terk edilmesinin suçunu kendi üstüne alıyordu. Duruşmada Barlas'ın yıllardır düzenli bir maddi ya da duygusal katkısı olmadığı, talebinin miras haberinden sonra geldiği ortaya kondu. Hâkim, mevcut yaşam düzeninin aniden değiştirilmemesine, Barlas'ın ancak uzman gözetiminde aşamalı görüşmeler yapabilmesine karar verdi. Malvarlığının yönetimi için ayrıca koruyucu tedbirler belirlendi. Barlas koridorda yanıma geldi. İlk kez öfkeli görünmüyordu. 'Ben ne yapacağım şimdi?' 'Önce özür dilemekle yetinmeyip sorumluluk alacaksın,' dedim. 'Onu sevmek istiyorsan sabırlı olacaksın. Ama seni beklemeye mecbur değil.' Aylar geçti. Barlas görüşmelerin ilk ikisine zamanında geldi. Üçüncüsünü kaçırdı. Dördüncüye geldiğinde Lâl konuşmak istemedi. O an çocuğun ne kadar uzun bir yolculuğu olduğunu anladı. Bahane üretmek yerine geri çekildi ve bir uzmandan destek almaya başladı. Ben bu sırada eski koltuğumu tamir ettirdim, Lâl'in okul gösterisine gittim, ona bisiklet sürmeyi öğrettim. Hayatın küçük ritmi geri geldi. Mirasından tek kuruş harcamadık; o para onun geleceği için korundu. Sekizinci yaş gününde Lâl pastasına sekiz mum dikti. Sonra bir mum daha istedi. 'Bu da annem için,' dedi. Hep birlikte sessizce bekledik. Mumları üfledikten sonra elimi tuttu. 'Babaanne, ben büyüyünce seni bırakmayacağım.' 'Bana söz verme,' dedim. 'Büyüyünce kendi yoluna gideceksin. Ama nerede olursan ol, kapım sana açık olacak.' O akşam Barlas bir kart gönderdi. İçinde yalnızca, 'Lâl, senin suçun değildi. Hiçbir zaman değildi,' yazıyordu. Kız kartı okudu, bir süre düşündü ve çekmecesine koydu. Henüz cevap vermedi. Bunun bir mucizeyle iyileşen aile hikâyesi olmadığını biliyordum. Kırılan güvenin onarılması yıllar sürebilirdi, belki hiç onarılamazdı. Ama artık torunumun hayatı başkalarının pişmanlığına göre şekillenmiyordu. O gece yatağına giderken bana dönüp gülümsedi. 'İyi ki beni göndermedin babaanne.' 'İyi ki geldin, Lâl,' dedim. 'Bu evin sahibi senin gülüşün.' Yedi yıl önce kucağıma bırakılan o küçük bebek artık kendi sesini bulmuştu. Benim en büyük kazancım da buydu: Onu dünyadan saklamak değil, korkmadan yaşayabileceği bir dünya kurmak.