Kızım ilk okul şenliği için öylesine heyecanlıydı ki

Tam o sırada okul müdürü koridorun öbür ucunda belirdi. Yanında Nisan vardı. Kızım bir eliyle müdürün parmaklarını tutuyor, diğer eliyle gözlerini siliyordu. Beni öğretmenin masasında görünce olduğu yerde durdu.

Müdür yanımıza geldiğinde durumu baştan anlattım. Öğretmenin kabul ettiği sözleri de aktardım. Müdürün yüzü ciddileşti. Öğretmenden hemen etkinlikten ayrılmasını, çocuklarla başka bir görevlinin ilgileneceğini söyledi. Sonra hepimizi sakin bir odaya davet etti.

Nisan kapının yanında durup öğretmene bakmamak için başını eğdi. Onun göz hizasına çömeldim. “İstersen konuşmayı burada bitirip gidebiliriz. İstersen sana söylenenlerin neden yanlış olduğunu birlikte anlatabiliriz. Karar senin.”

Kızım bir süre düşündü. “Öğretmen beni duysun,” dedi fısıltıyla.

Kadın da diz çöktü, fakat Nisan hemen bir adım geriledi. Bunun üzerine öğretmen olduğu yerde kaldı. “Sana söylediğim söz yanlıştı,” dedi. “Kalbini kırdım. Bunun için özür dilerim. Yüz boyası güzelliği ölçmez. Her çocuk etkinliğe katılabilir. Sana farklı davranmamam gerekirdi.”

Nisan dudaklarını büzdü. “Ama sen öğretmensin,” dedi. “Ben sana inandım.”

Kadının gözleri doldu. “Haklısın. Öğretmenler de hata yapabilir. Ben hata yaptım ve bunu düzeltmek zorundayım.”

Kızım cevap vermedi. Özrü kabul etmesi için onu zorlamadım. Bir yetişkinin pişmanlığı, incinmiş bir çocuğun hemen gülümsemesini gerektirmiyordu.

Müdür bana, olayın yazılı olarak kayda geçirileceğini, öğretmenin etkinlik görevinden alındığını ve durumun okul yönetimince inceleneceğini açıkladı. Ayrıca bütün öğretmenlere kapsayıcı eğitim ve çocuklarla saygılı iletişim konusunda yeniden çalışma yapılacağını söyledi.

“Ben yalnızca bugünü düşünmüyorum,” dedim. “Yarın Nisan bu sınıfa döndüğünde kendisini güvende hissetmeli. Onu ayrı bir yere oturtmanız ya da diğer çocuklardan uzaklaştırmanız çözüm değil.”

Müdür başını salladı. Rehber öğretmenin Nisan'la görüşmesini, sınıfta kimseyi hedef göstermeden farklılıklara saygı üzerine etkinlik yapılmasını önerdi. Bunların uygulanıp uygulanmadığını takip edeceğini de belirtti.

Tam kalkacakken Nisan çantasının askısını çekiştirdi. “Diğer kızların yüzünde çiçek de vardı,” dedi. “Ben sırada bekledim. Önümdeki çocuk bitince öğretmen bana baktı. Ben hiçbir şey yapmadım.” Kızımın kendini savunmaya çalışmasına dayanamadım. Ona yanlış bir davranışta bulunmadığını söyledim. Müdür de yüzünün boyanmasını istemesinin son derece normal olduğunu açıkça ifade etti.

Kadın yeniden özür dilemek için konuşmaya yeltendiğinde elimi kaldırdım. “Nisan'a söylediğiniz sözler için sorumluluk almanız önemli. Fakat şu anda onu tekrar açıklama dinlemeye zorlamayalım.” Öğretmen geri çekildi. Kızımın yüzündeki gerginlik yavaşça azaldı. Kapıya doğru yürürken müdürden görüşmelerimizin ve alınan önlemlerin kısa bir yazılı özetini istedim. Bu olayın unutulup gitmesini değil, gerçekten bir değişime dönüşmesini istiyordum.

Okuldan çıkarken Nisan yine koridordaki boyama masasına baktı. “Anne, benim kelebeğim olmadı,” dedi. Sesi bu kez ağlamaklı değildi; yalnızca hayal kırıklığı taşıyordu.

“İstersen başka bir gün yaptırabilirsin,” dedim. “İstemiyorsan da hiçbir şey yapmak zorunda değilsin.”

“Bugün istemiyorum. Sinemaya gidelim.”

Söz verdiğim gibi sinemaya gittik. Filmde komik bir sahne olduğunda kıkırdadı, fakat çıkışta dondurmasını yerken yeniden sessizleşti. Sonra bana baktı. “Anne, güzel olduğumu nereden biliyorsun?”

“Çünkü seni görüyorum,” dedim. “Ama asıl önemli olan şu: Güzel olup olmamak, kimin oyun oynayabileceğini, resim yapabileceğini ya da arkadaş edinebileceğini belirlemez. Herkes saygıyı hak eder.”

Nisan kaşığını havada tuttu. “Öyleyse kelebek için güzel olmam gerekmiyor.”

“Gerekmiyor, canım.”

“Ben yine de mor kelebek istiyorum. Ama başka gün.”

O gece Nisan uyumadan önce yatağının kenarına oturdum. Bana öğretmeninin kendisine kızıp kızmayacağını sordu. Bir yetişkinin yaptığı hatayı söylediği için cezalandırılmaması gerektiğini anlattım. “Ama yine de korkabilirim,” dedi. “Korkabilirsin,” diye yanıtladım. “Korktuğunda da yanında olurum.” Lambayı kapatırken elimi bırakmak istemedi. Bir süre daha yanında kaldım; nefesi sakinleşince odadan çıktım.

Ertesi sabah okula gitmek istemediğini söylediğinde onu acele ettirmedim. Müdür ve rehber öğretmenle görüştüm. Nisan'ın sevdiği bir arkadaşıyla birlikte sınıfa girmesine izin verildi. Kapıdan geçerken elimi sıkıca tuttu, sonra yavaşça bıraktı.

Sınıf kapısında beklerken içeriden kahkahalar geliyordu. İçimden, bir daha hiçbirinin Nisan'a zarar vermemesini diledim. Ama bunu garanti edemeyeceğimi de biliyordum. Yapabileceğim şey, sözünü ciddiye alan yetişkinlerin çevresinde bulunmasını sağlamak ve kendini ifade etmesi için ona alan açmaktı. Kapı kapanınca birkaç dakika koridorda bekledim, ardından işime döndüm.

İlk gün kolay geçmedi. Öğle arasında beni aradı. Onu dinledim, isterse almaya gelebileceğimi söyledim. Biraz sonra arkadaşıyla resim yapmaya karar verdi. Akşam eve döndüğünde çantasından buruşturulmuş bir kâğıt çıkardı. Üzerinde kanatları birbirinden farklı iki kelebek vardı.

“Bunları ben yaptım,” dedi. “İkisi de uçuyor.”

İlerleyen günlerde okul, vaat ettiği görüşmeleri ve öğretmen eğitimini gerçekleştirdi. Müdür süreç hakkında beni bilgilendirdi. Öğretmen de Nisan'ın sınıfıyla bir süre doğrudan çalışmadı; daha sonra görevine dönmeden önce okulun belirlediği destek ve değerlendirme sürecinden geçti. Kızımın yanında davranışlarının değişip değişmediğini dikkatle izledim.

Bir ay sonra düzenlenen sınıf etkinliğinde Nisan, rehber öğretmenin yanında kendi seçtiği mor kelebeği yüzüne çizdirdi. Aynaya baktı, hafifçe gülümsedi ve arkadaşlarının yanına koştu. Kimse ondan özür kabul etmesini ya da olanları unutmasını istemedi.

O akşam yüzündeki boyayı yıkamadan önce fotoğrafını çekmemi rica etti. Poz verirken okul çantasını sırtına geçirdi, eteğinin ucunu tuttu ve başını yana eğdi. İlk okul sabahındaki gibi gülümsüyordu; ancak bu kez sevincinin yanında yeni öğrendiği bir güven vardı.

“Anne,” dedi, “biri bana yine kötü bir şey söylerse sana anlatacağım.”

Ona sarıldım. “Ben de seni dinleyeceğim.”

Fotoğrafı çektiğimde Nisan aynaya son kez baktı. Mor kelebeğin kanatlarını parmağıyla gösterip sakin bir sesle ekledi: “Bunun uçması için kimsenin iznine ihtiyacı yok.”