Bölüm 2
Kapının önünde pazar arabasının tekerlekleri durdu. Annem anahtarını kilide soktuğunda ben hâlâ yerde, ayakkabı kutusunun başında oturuyordum. Yirmi kartpostal dizlerimin üzerine yayılmıştı. En üsttekini elimde tutuyordum. Üzerinde Recai’nin yirmi yıl önce yazdığı o üç satır vardı.
Annem içeri girdi. Elindeki poşetlerden biri yere düştü, domatesler koridora yuvarlandı. Hiçbirini toplamadı.
“Onları nereden buldun?”
Sesindeki korku, cevabımı zaten bildiğini gösteriyordu.
“Senin odandan, anne. Yirmi yıldır benden sakladığın yerden.”
Kapıyı kapattı. Başörtüsünün ucunu çenesinin altından çözdü. Birden çok yaşlı görünüyordu.
“Şengül, önce beni dinle.”
“Yirmi yıl dinledim seni. Şimdi sen beni dinleyeceksin.”
Kartpostalları önüne bıraktım.
“Bu adam her yıl oğlunun doğum gününde yazmış. Her yıl. Sen de hepsini saklamışsın. Neden?”
Annem eğilip bir domates aldı. Avucunda çevirdi. Sanki cevabı onun üzerinde yazıyordu.
“Seni korumak istedim.”
“Neyden?”
“Seni istemeyen bir adamın peşinden sürüklenmenden.”
“Beni istemediğini sana kim söyledi?”
Annem gözlerini kaldırmadı.
“Ben söyledim ona.”
O anda sokaktan geçen bir arabanın sesi bile kesilmiş gibi geldi.
“Ne söyledin?”
Annem sandalyesine oturdu. Elleri dizlerinin üzerinde titriyordu.
“Gittiği günün ertesi sabahı beni aradı.”
Kalbim göğsümün içinde öyle sert vurdu ki nefes almak için duvara yaslandım.
“Recai seni aradı mı?”
“Evet.”
“Bana neden söylemedin?”
“Çünkü geri gelmesini istemiyordum.”
O cümleyi duyunca annemin yüzüne baktım. Karşımda beni büyüten, hastalandığımda sabaha kadar başımda bekleyen kadın oturuyordu. Ama ilk kez onu tanımıyordum.
“Sen ne yaptın, anne?”
Annem ağlamaya başladı.
“Recai’nin balıkçı kooperatifinden bir adamla kavgası olmuştu. Bir borç meselesi vardı. O sabah ekmek almaya çıktığında limandan bir telefon gelmiş. Bir tekneye acilen adam lazımmış. Borcunu kapatacak kadar para vereceklermiş. Çanakkale’ye giden tekneye binmiş. Bana ertesi sabah oradan telefon etti. Birkaç güne döneceğini söyledi.”
“Ve?”
“Ben de ona senin artık dönmesini istemediğini söyledim.”
Dilim damağıma yapıştı.
“Bunu sana kim söyledi, anne?”“Kimse.”
“Neden?”
“Çünkü onunla mutlu olmayacağını düşünüyordum. Bir teknesi bile yoktu. Sen gençtin. Oğuz daha dört yaşındaydı. Ben seni de torunumu da geçindirirdim. Senin daha iyi bir hayatın olabilirdi.”
Yirmi yıl boyunca başımızın üstünde dolaşan felaketin adı birden ortaya çıkmıştı.
Annemin gururu.
“Peki o sana inandı mı?”
Annem başını salladı.
“Önce inanmadı. Seninle konuşmak istedi. Ben de…”
Sustu.
“Devam et.”
“Senin onu istemediğini, başka bir hayat kuracağını söyledim. Oğuz’u da karıştırmamasını istedim.”
Gözlerimden yaş gelmedi. İçimde, ağlamaktan daha ağır bir şey büyüyordu.
“Ben o zamanlar her gün iskeleye gidiyordum, anne. Oğuz’un elinden tutup denize bakıyordum. Sen biliyordun.”
Annem cevap vermedi.
“Ben mezarlıklara gittim. Hastanelere gittim. Trabzon’dan Samsun’a kadar liman liman dolaştım. Bir gün bir ceset bulunmuş dediler, gidip baktım. Sen biliyordun!”
“Şengül…”
“Ben oğluma babasının neden dönmediğini anlatamadım. Çocuk her Babalar Günü’nde okuldan ağlayarak geldi. Sen biliyordun!”
Annem yüzünü kapattı.
“Allah beni affetsin.”
“Ben affetmeyeceğim.”
Söz ağzımdan çıktığında ikimiz de sustuk.
Sonra aklıma başka bir şey geldi.
“Recai neden beni kendisi aramadı?”
Annem başını kaldırdı. Gözlerinde yeni bir korku belirdi.
“Aradı.”
“Ne zaman?”
“İlk aylar.”
“Kaç kere?”
“Bilmiyorum.”
“Anne!”
“Çok kere!” diye bağırdı. “Çok kere aradı! Önce eve, sonra pazardaki dükkâna. Bir gün de geldi.”
Elimdeki kartpostallar yere saçıldı.
“Buraya mı geldi?”
Annem gözlerini kapattı.
“Oğuz altı yaşındaydı. Sen o gün hastanedeydin, halanın yanında. Kapıyı açtım. Recai karşımda duruyordu. Elinde küçük bir bisiklet vardı. Kırmızı.”
O bisikleti hatırladım.
Bir sabah avluda bulmuştuk. Annem, Almanya’daki dayımın gönderdiğini söylemişti. Oğuz aylarca üzerinden inmemişti.
“Sen…”
“Recai oğlunu görmek istedi. Ben de senin evlenmek üzere olduğunu söyledim.”
“Ben kimseyle evlenmiyordum!”
“Biliyorum.”
“Peki o?”
“İnanmadı. Ağladı. Kapının önünde bir saat bekledi. Sonra bana, ‘Şengül mutluysa bozmayacağım ama oğlumu unutmayacağım,’ dedi. Bisikleti bıraktı, gitti.”
Dizlerim boşaldı. Sandalyeye oturdum.
Annem fısıldadı:
“Sonra her yıl o kartpostalları gönderdi. Ben de bir gün vazgeçer diye düşündüm.”
“Peki sen hiç cevap verdin mi?”
Annemin susuşu cevaptı.
“Ne yazdın ona?”
“İlk zamanlar… Şengül’ün evlendiğini, Oğuz’un başka birine baba dediğini yazdım.”
Göğsümden boğuk bir ses çıktı.
“Nasıl yapabildin?”
Annem uzanıp elimi tutmak istedi. Geri çektim.
“Sen bana yirmi yıl boyunca yalnız olduğumu söyledin. O adama karısının ve oğlunun onu istemediğini söyledin. Üçümüzün de hayatını çaldın.”
O anda arkamızdan bir ses duyuldu.
“Benim hayatımı da.”
Oğuz koridorun ucunda duruyordu.
Ne zamandır orada olduğunu bilmiyordum. Üzerinde montu, ayağının dibinde küçük bir valizi vardı.
Annem ayağa kalktı.
“Oğuz, yavrum…”
“Bana yaklaşma anneanne.”
Oğuz’un sesi titremiyordu. Beni en çok bu korkuttu.
“Altı yaşındayken o bisikleti sen mi verdi sandım?”
Annem ağlayarak başını salladı.
“Sen bana babamın bizi unuttuğunu söyledin.”
“Oğlum…”
“Ben on yaşındayken okulda babamın mesleğini sordular. ‘Balıkçıydı,’ dedim. Öğretmen ‘Şimdi ne yapıyor?’ dedi. Bilmiyorum dedim. Bütün sınıf güldü. Sen akşam bana, ‘Babanı düşünme, bizi istemedi,’ dedin.”
Annem sandalyesine çöktü.
Oğuz cebinden telefonunu çıkardı.
“Ben bugün bir şey daha öğrendim.”
Ekranı bana çevirdi.
Çanakkale’deki kooperatifin eski fotoğraflarından birini açmıştı. Recai, limanda yaşlı bir adamla yan yana duruyordu. Fotoğrafın altında bir açıklama vardı.
“Recai Kalkan, yirmi yıldır kooperatifimizin emektarı. Her yıl 9 Mart’ta denize çıkmaz.”
Oğuz gözlerini bana çevirdi.
“Babam benim doğum günümde çalışmıyormuş anne. Her yıl limana gidip saatlerce oturuyormuş.”
Artık ağlıyordum.
Oğuz valizini kaldırdı.
“Ben gidiyorum.”
“Ben de geliyorum,” dedim.
Annem hızla başını kaldırdı.
“Şengül, gitme! O adamın orada ailesi var artık. Kızı var. Kendini rezil etme.”
Oğuz kapıya yürüdü.
Ben son kartpostalı çantama koydum.
“Anne, ben yirmi yıl önce rezil olmadım. Ben yalnız bırakıldım. Şimdi gerçeği öğrenmeye gidiyorum.”
Annem arkamızdan seslendi:
“Şengül! Sana söylemediğim bir şey daha var!”
Durduk.
Annem ağzını açtı, kapattı.
“Recai’nin o kızı…”
“Nesi var kızın?” diye sordum.
Annem dudaklarını ısırdı.
“Boş ver.”
Oğuz kapıyı açtı.
“Yeter artık anneanne,” dedi. “Bundan sonra ne saklıyorsan kendine sakla.”
Ve çıktık.
Çanakkale’ye vardığımızda sabahın ilk ışıkları denizin üzerinden yükseliyordu. Otobüs terminalinden taksiye bindik. Oğuz bütün gece uyumamıştı. Telefonunda babasının fotoğrafına bakıp durmuştu.
Kooperatifin önüne geldiğimizde saat sekizi biraz geçiyordu.
Liman balık kokuyordu. Halatlar, kasalar, martı çığlıkları… Akçaabat’taki eski sabahlarımızdan hiçbir farkı yoktu.
Sadece biz yaşlanmıştık.
Oğuz, ağlarını toplayan yaşlı bir adama yaklaştı.
“Recai Kalkan’ı arıyoruz.”
Adam önce Oğuz’a baktı. Sonra bana.
Yüzündeki ifade değişti.
“Sen… Şengül müsün?”
Olduğum yerde kaldım.
“Beni tanıyor musunuz?”
Adam şapkasını çıkardı.
“Ben Cemil. Recai’nin arkadaşıyım.”
Dudakları titredi.
“Vay be… Demek sonunda geldin.”
Bir sandalyeye tutunmak zorunda kaldım.
“Recai nerede?”
Cemil eliyle limanın ucundaki küçük tekneyi gösterdi.
“Kalkan-2. Birazdan gelir. Ama önce sana bir şey söylemem lazım.”
Oğuz öne çıktı.
“Ne söyleyeceksiniz?”
Cemil’in gözleri doldu.
“Recai senin öldüğünü sanıyor, Şengül.”
Sanki deniz birden geri çekildi.
“Ne?”
“Üç yıl önce annen buraya geldi. Recai’ye senin ağır bir hastalıktan öldüğünü söyledi. Mezarlıkta bile kendisini istemediğinizi, Oğuz’un da babasını görmek istemediğini anlattı.”
Birden annemin son sözleri zihnimde yankılandı.
Sana söylemediğim bir şey daha var.
Cemil devam etti.
“Recai o günden sonra değişti. Eskiden oğlunun doğum gününde buradan hiç ayrılmazdı. Şimdi her yıl bir çelenk alıyor, denize bırakıyor. Senin için.”
Oğuz elini ağzına götürdü.
“Anneannem…”
“Peki televizyonda kızımın üniversitesi dediği çocuk?” diye sordum.
Cemil derin bir nefes aldı.
“Onu Recai’den dinlemen daha iyi.”
Tam o sırada arkamızdan bir kadın sesi duyuldu.
“Cemil amca, babamın ilaçlarını getirdim.”
Döndüm.
Fotoğraftaki genç kız karşımdaydı. Omzunda bez bir çanta, elinde küçük bir poşet vardı. Yüzünde yirmi yıl önceki Recai’nin gözleri, kaşları vardı.
Kız önce Cemil’e, sonra bize baktı.
“Bir şey mi oldu?”
Cemil boğazını temizledi.
“Zeynep, bunlar Recai’yi görmeye gelmişler.”
Kız gülümsedi.
“Babam birazdan gelir. Siz oturun.”
Sonra Oğuz’a baktı.
Gülümsemesi yavaşça kayboldu.
“Bir dakika…”
Oğuz hiçbir şey söylemedi.
Kız gözlerini kısmıştı.
“Sen…”
Çantasından telefonunu çıkardı. Ekranı açtı. Bir fotoğraf gösterdi.
Altı yaşında, kırmızı bisikletin üzerinde oturan bir çocuk.
Benim Oğuz’um.
“Sen Oğuz musun?”
Oğuz’un yüzü bembeyaz oldu.
“Bu fotoğraf sende ne arıyor?”
Zeynep’in gözleri doldu.
“Babamın odasında duruyor. Yıllardır. Hep senin fotoğrafına bakardı.”
“Sen onun kızısın, değil mi?”
Zeynep başını salladı.
“Evet. Ama senin düşündüğün gibi değil.”
Bizi limanın kenarındaki küçük çay ocağına götürdü. Çaylarımızı söylemesine rağmen kimse bardağına dokunmadı.
Zeynep ellerini masanın üzerinde birleştirdi.
“Benim annem doğumumdan kısa süre sonra öldü. Babamı da hiç tanımadım. Recai baba beni dokuz aylıkken bir çocuk yuvasından koruyucu aile olarak yanına aldı. Sonra evlat edindi. Benim için dünyada ondan başka kimse yok.”
Oğuz yavaşça oturdu.
“Yani sen onun öz kızı değilsin?”
“Hayır. Ama o benim gerçek babam. Çünkü beni o büyüttü.”
Zeynep gözlerini bana çevirdi.
“Size bir şey söyleyebilir miyim? Babam sizi hiç unutmadı. Çocukken bana bir oğlunun olduğunu anlatırdı. Oğlunun annesiyle mutlu bir hayat yaşadığını, bu yüzden onları rahatsız edemeyeceğini söylerdi.”
Sesini alçalttı.
“Üç yıl önce anneniz geldiğinde Şengül Hanım’ın öldüğünü söyledi. Babam iki gün yemek yemedi. Ben onu ilk kez o zaman ağlarken gördüm.”
Yüzümü kapattım.
Zeynep elimi tuttu.
“Babamın tansiyonu var. Kalbi de eskisi kadar güçlü değil. Onu görünce… lütfen birden yüklenmeyin.”
Başımı salladım.
İçimde yirmi yıllık öfke vardı ama karşıma çıkacak adamı incitmek istemiyordum.
O sırada kapıdan Cemil girdi.
“Recai geliyor.”
Limanın öbür ucunda bir adam yürüyordu.
Elinde küçük bir ekmek poşeti vardı.
O görüntüyü gördüğüm anda dizlerimin bağı çözüldü.
Yirmi yıl önce de elinde ekmek poşetiyle dönmesini beklemiştim.
Recai ağır ağır yürüyordu. Saçları tamamen beyazlamıştı. Sol ayağını hafif sürüklüyordu.
Zeynep koşup yanına gitti. Koluna girdi. Bir şeyler söyledi.
Recai başını kaldırdı.
Önce Oğuz’u gördü.
Olduğu yerde durdu.
Ekmek poşeti elinden düştü.