55 Yıl Sonra Annemin Cenazesinde Ortaya Çıkan Sır
Fotoğrafı bana uzattı. Arkasında mavi mürekkeple yazılmış bir tarih vardı: 18 Eylül 1971. Kızımın doğduğu gün. Elimi ağzıma kapattım. 'Bu mümkün değil.' Feray gözyaşlarını silerken, 'Ben de yıllarca öyle düşündüm,' dedi. 'Ama size anlatmam gereken şeyler var.' Papaz yanımıza yaklaştı. Yüzümün renginin değiştiğini görünce oturmamı istedi. Feray da hemen yanımdaki sıraya geçti. 'Annemin cenazesi daha bitmedi,' dedim güçlükle. 'Haklısınız. Bekleyebilirim.' O gün annemin tabutu kiliseden çıkarılırken ilk kez arkasından yürümekte zorlandım. Beni büyüten, yetmiş iki yıllık hayatımın neredeyse her gününde yanımda olan kadına karşı içimde hem sevgi hem de korkunç bir şüphe vardı. Defin bittikten sonra herkes yavaş yavaş ayrıldı. Feray, mezarlığın demir kapısının yanında bekliyordu. Müdürümün iki saatlik iznini çoktan aşmıştım. Telefonumu çıkarıp işyerini aradım. 'Bugün geri gelemeyeceğim,' dedim. Müdürüm itiraz etmeye başladığında sözünü kestim. 'Annemin cenazesindeyim. Yapmam gereken bir şey var.' Telefonu kapatırken ellerim hâlâ titriyordu. Feray beni kilisenin küçük toplantı odasına götürdü. Masaya iki fotoğraf, eski bir zarf ve yıpranmış bir dosya koydu. 'Bunları annem öldükten sonra buldum,' dedi. 'Önce neden sakladığını anlamadım.' Dosyanın içinden 1971 tarihli bir evlat edinme belgesi çıkardı. Bebek kızın doğum tarihi benim kızımınkiyle aynıydı. Doğum yapılan hastane de aynıydı. Biyolojik anne bölümünde ise tanıdığım bir isim yazıyordu. Onay Yalçın. Benim evlenmeden önceki adım. Gözlerimin önündeki harfler birbirine karıştı. 'Ben hiçbir belge imzalamadım.' 'Biliyorum,' dedi Feray. 'En azından bulduklarımda sizin imzanız yok. Benim asıl öğrenmeye çalıştığım da bu.' Feray belgelerin tamamının hukuken geçerli olduğunu iddia etmiyordu. Dosyada bir mahkeme kararının örneği vardı ama dayanak belgelerin bir bölümü eksikti. Eski bir avukatın adı ve hastaneye ilişkin bazı kayıt numaraları görünüyordu. 'Daha sonra bir hukuk danışmanıyla görüştüm,' diye devam etti. 'Bu işlemlerin nasıl yapıldığını anlamak için eski mahkeme kayıtlarını araştırmak gerektiğini söyledi.' 'Peki annem?' Feray başını eğdi. 'Annemin sakladığı mektuplar var.' Zarfı açtı. İçinden annemin el yazısıyla yazılmış üç mektup çıktı. İlkinde yalnızca birkaç cümle vardı. 'Onay kendisine söyleneni gerçek sanıyor. Onunla bu konuda konuşulmayacak. Çocuğun yeni hayatını bozacak hiçbir şey yapılmayacak.' Mektubun altında annemin imzası vardı. İkinci mektup yaklaşık on yıl sonra yazılmıştı. 'Okula başladığını duymak beni mutlu etti. Fotoğrafını göndermeyin. Ona bakacak cesaretim yok.' Sonuncusu ise 1996 tarihini taşıyordu. 'Bir gün Onay gerçeği öğrenirse beni affetmeyecek. Belki de affetmemesi gerekir.' Mektubu masaya bıraktım. Annemin elleriyle hazırlanmış pazar yemekleri, hastalandığım gecelerde başucumda bekleyişi, yıllarca benimle aynı evde yaşayışı gözlerimin önünden geçti. Bütün bunları yapan kadın, kızımın yaşadığını biliyor muydu? 'Beni neden bulmadınız?' diye sordum Feray'a. 'Çünkü sizi ancak üç hafta önce bulabildim.' Babasının ölümünden sonra aile evinin satıldığını anlattı. Annesi son yıllarında başka bir şehirde küçük bir daireye taşınmıştı. Geçen yıl eşyaları toplarken kilitli bir sandık bulmuştu. Sandıkta doğum fotoğrafları, mektuplar ve farklı isimlerin bulunduğu belgeler vardı. Feray önce annesinin sakladığı eski aile meseleleri olduğunu düşünmüş, ardından kendi doğum kaydındaki tutarsızlıkları fark etmişti. 'Bana evlatlık olduğumu on iki yaşımdayken söylediler,' dedi. 'Ama öz annemin beni istemediğine inandırdılar.' Gözlerimden yaşlar boşandı. 'Ben seni istemedim mi?' 'Bana öyle söylediler.' 'Ben her doğum gününde mezarına çiçek götürdüm.' Feray'ın yüzü değişti. 'Bir mezarın olduğunu bilmiyordum.' Birbirimize sarıldığımızda yılların acısının geçmesini beklemiyordum. Yalnızca onun gerçek olduğunu anlamak istiyordum. Omzuna dokundum, saçlarını okşadım. Çocukken nasıl göründüğünü hayal etmeye çalıştım. Bir süre sonra geri çekildi. 'Size göstermek istediğim başka bir şey var.' Telefonundan bir fotoğraf açtı. Aydınlık bir oturma odasında oturuyor, elleriyle küçük bir elbiseyi havaya kaldırıyordu. Aynı pembe elbise. 'Bunu annem saklamış,' dedi. 'Sandığın en altında, ince bir örtüye sarılıydı.' 'Düğmelerini ben sayardım,' diye fısıldadım. 'Annem her birini tek tek dikmişti.' Feray elbiseyi bana getireceğini söyledi. Fakat önce başka bir mesele vardı. 'Biyolojik akrabalığımızı doğrulamak istiyorum. Sadece belgelerle yetinmek istemiyorum.' Bunu söylemesine sevindim. Çünkü içimde bütün gücümle inanmak isteyen bir yanım ve bir daha yıkılmaktan korkan başka bir yanım vardı. Ertesi hafta birlikte bir sağlık kuruluşuna gittik. Kimliklerimiz doğrulanarak uygun örnekler alındı. Feray, annelik bağını incelemek için kullanılan genetik testin sonucunu beklememiz gerektiğini anlattı. O bekleyiş hayatımın en uzun günleri arasına girdi. Her sabah işe gidiyor, kasaya gelen müşterilerin kahvelerini ve benzin ödemelerini hesaplıyordum. Fakat aklım hep telefondaydı. Feray da beni neredeyse her akşam arıyordu. Onun hayatını öğrenmeye başladım. Bir kütüphanede otuz yıl çalışmıştı. Yetişkin bir oğlu vardı. Eşiyle birlikte Houston yakınlarında yaşıyordu. Bahçesinde iki gül fidanı yetiştiriyor, eski fotoğrafları onarmayı seviyordu. 'Sen küçükken ne olmak isterdin?' diye sordum bir akşam. 'Öğretmen,' dedi. 'Ama sonra kitaplardan hiç ayrılamayacağım bir iş buldum.' Gülümsedim. Çocukken benim de öğretmen olmak istediğimi söyledim. 'Peki sen neden olmadın?' Bir süre cevap veremedim. 'Hayat başka türlü ilerledi.' Sonuç geldiğinde Feray yanımdaydı. Rapor, aramızdaki biyolojik anne-kız ilişkisini son derece güçlü biçimde destekliyordu. Uzman, bulgunun annelik bağıyla uyumlu olduğunu açıkladı. Feray elimin üzerine elini koydu. 'Seni buldum, anne.' Elli beş yıl boyunca zihnimde yaşattığım kelimeyi ilk kez gerçek bir insandan duyuyordum. Ona sarıldım. Ağladım. Bir süre ikimiz de konuşamadık. Ama gerçek ortaya çıkmış olsa bile annemin neden böyle davrandığını bilmem gerekiyordu. Eve döndüğümüzde onun eski çantasını çıkardım. Cenazeden önce eşyalarını ayırmaya gücüm yetmemişti. İçinde bir mendil, gözlük kutusu, eski banka dekontları ve küçük bir anahtar bulduk. Anahtar, yatak odasındaki kilitli ahşap çekmeceyi açtı. Çekmecenin içinde yıllara göre ayrılmış zarflar vardı. Her zarfın üzerinde eylül ayına ait bir tarih yazıyordu. İlk birkaçında banka üzerinden gönderilmiş ödeme makbuzları bulunuyordu. Daha sonraki yıllarda ise gönderilmemiş mektuplar vardı. Birinin üzerinde Feray'ın eski ev adresi yazıyordu. Feray zarfı dikkatle açtı. 'Bugün otuz yaşına girdin. Annen hâlâ seni öldü sanıyor. Seni ona söylemek için her yıl kendime söz veriyorum ama cesaret edemiyorum.' Mektubu okuyan Feray gözlerini kapattı. 'Büyükannem beni biliyormuş,' dedi. 'Evet.' 'Beni hiç ziyaret etmedi.' 'Biliyorum.' O gece annemin bütün mektuplarını okuduk. Bazılarında yalnızca tek paragraf vardı. Bazılarında doğum günü kutlamaları, bazılarında pişmanlık ve korku. En son mektup ölümünden iki ay önce yazılmıştı. 'Onay bana hayatını verdi. Ben onun hayatından en değerli şeyi aldım. Bunu artık düzeltemem. Gerçeği söylemek istiyorum ama ağzımdan çıkmıyor.' Bir an, annemin son gecesindeki sözlerini hatırladım. 'Her zaman iyi bir kız oldun, Bebek.' Belki de söyleyemediklerinin ağırlığını taşıyordu. Ama artık bunu kendisine soramayacaktım. Feray mektuplardan birini eline aldı. 'Annen seni koruduğunu düşünmüş olabilir,' dedi. 'Beni korumadı. Benim yerime karar verdi.' 'Ben de öyle düşünüyorum.' Bu sözler aramızda garip bir huzur oluşturdu. Aynı gerçeğe bakabiliyorduk. Birbirimizi teselli etmek için yalan söylemek zorunda değildik. Sonraki günlerde Feray, eski hastane ve mahkeme kayıtlarının izini sürmeye devam etti. Arşivlerdeki eksikler yüzünden tüm işlemlerin hangi koşullarda yapıldığını kesin olarak belirleyemedik. Fakat annemin mektupları onun en başından beri gerçeği bildiğini açıkça gösteriyordu. Bir pazar günü Feray beni kilisenin arkasındaki anı bahçesine götürdü. İsimsiz taşın önünde durduk. Elimde her zamanki gibi taze çiçekler vardı. Feray taşa baktı. 'Burada benim için mi ağladın?' 'Elli beş yıl boyunca.' 'Ben de öz annemin beni neden bıraktığını düşünerek büyüdüm.' Çiçekleri taşın yanına koydum. 'İkimiz de aynı yalanın içinde yaşamışız.' Feray elimi tuttu. 'Artık başka türlü yaşayabiliriz.' Kiliseyle görüşerek taşın bulunduğu anı alanının kaydını sorduk. Orada gerçek bir defin yapılmadığını, taşın yıllar önce yalnızca sembolik anma amacıyla yerleştirildiğini öğrendik. Bu bilgi içimi bir kez daha acıttı. Yıllarca mezar sandığım yerin altında kimse yoktu. Ama hemen ardından başka bir düşünce geldi. Kızım da bir mezarın altında değildi. Yanımda duruyordu. Birkaç hafta sonra Feray beni ailesiyle tanıştırdı. Oğlu bana büyükanne diye seslenmeden önce izin istedi. Gözlerim dolduğunda gülümseyerek, 'Bu kelimeye alışmak için biraz zamana ihtiyacım olacak,' dedim. O günden sonra hayatım bir anda kolaylaşmadı. Hâlâ çalışıyordum. Hâlâ faturalarımı hesaplıyordum. Kaçırdığım elli beş yılı geri getiremiyordum. Feray'ın da kendi alışkanlıkları, anıları ve yıllarca anne dediği bir kadına karşı sevgisi vardı. Onun geçmişini silmeye çalışmadım. Bir akşam evime geldiğinde yanında küçük bir kutu getirdi. İçinden pembe saten elbiseyi çıkardı. Kumaşı zamanla biraz sararmıştı. Dantellerin bazı yerleri incelmişti. Ama annemin attığı küçük dikişler hâlâ duruyordu. Feray elbiseyi omuzlarından tutup kaldırdı. 'Bunu sana vermek istiyorum,' dedi. Başımı salladım. 'Hayır. O senin. Ben onu senin için bekledim.' Bir süre düşündü. Sonra elbiseyi birlikte saklamamızı önerdi. Ertesi gün çerçeve yaptırmak için bir dükkâna gittik. Elbisenin yanına beşikten çekilmiş fotoğrafını ve ikimizin birlikte çekildiği yeni bir fotoğrafı koydurduk. Çerçeveyi oturma odamdaki duvara astık. Artık her pazar Feray geliyor. Bazen oğlu da katılıyor. Ben yine vanilyalı dondurma ve gazozla hazırladığım içecekten yapıyorum. Feray fazla köpüklü seviyor. Tıpkı benim gibi. Geçen pazar otururken yüzüme dikkatle baktı. 'Bir şey sorabilir miyim, anne?' 'Elbette.' 'Sana neden Bebek diyorlar?' Gülerek boyumun kısalığını anlattım. Feray ayağa kalkıp yanıma geldi. Benden belirgin biçimde uzundu. Başını omzuma yaslayabilmek için biraz eğildi. 'Ben sana Bebek demeyeceğim,' dedi. 'Peki ne diyeceksin?' Gözlerimin içine baktı. 'Anne.' Hayatımda ilk kez o kelimeyi kaybetme korkusuyla değil, sahip olduğum bir gerçeğin huzuruyla dinledim. Annemin yaptığını affedip affetmediğimi hâlâ bilmiyorum. Belki hiçbir zaman bilemeyeceğim. Onu sevmiş olmam, yaptığı şeyin yanlışlığını değiştirmiyor. Ama artık mezarlığa giderken iki ayrı çiçek alıyorum. Birini annemin mezarına bırakıyorum. Diğerini Feray'a götürüyorum. Çünkü elli beş yıl boyunca bir mezarın başında kızımın doğum gününü kutladım. Şimdi ise o gün geldiğinde kapım çalıyor, karşımda benim gamzemi taşıyan bir kadın duruyor ve bana sarılıp doğum gününün en güzel hediyesinin birbirimizi bulmak olduğunu söylüyor. Kaybettiğim yıllar geri dönmeyecek. Fakat kalan günlerimizi artık başkalarının sakladığı sırlar değil, birbirimize söylediğimiz gerçekler belirleyecek.