Oğlum Mezuniyet Töreninde Beni Sırtında Sahneye Taşıdı
Boğazım düğümlendi. O cümleyi hatırlıyordum. Hastane odasının penceresinden yağmur yağıyordu. Ilgaz elindeki oyuncak arabayı yatağımın kenarına bırakmış, eve nasıl döneceğimizi sormuştu. Bense cevabını bilmediğim bir soruya annelik cesaretiyle karşılık vermiştim. Ilgaz konuşmasını sürdürdü. 'Annem gerçekten de her şeyin bir yolunu buldu. Ama ben büyüdükçe onun kendisi için nelerden vazgeçtiğini görmeye başladım.' Bir an durdu. 'Mesela annem üniversiteye gitmek istemiş. Bunu bana hiç anlatmadı.' Şaşkınlıkla başımı kaldırdım. 'Eski bir kutuda bulduğum belgelerden öğrendim. Kazadan yıllar önce bir üniversitenin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü kazanmış. Fakat ailesinin maddi durumu yüzünden kayıt yaptıramamış.' Gözlerimi kapattım. O kutuyu hatırlıyordum. Yatak odamdaki dolabın en üst rafında duran, içinde gençliğimin fotoğraflarıyla sararmış mektupların bulunduğu ayakkabı kutusuydu. Ilgaz'ın onu bulduğunu bilmiyordum. 'Annem kitapları çok sever,' dedi. 'Ben küçükken uyuyamadığım gecelerde bana hikâyeler uydururdu. Bazen aynı hikâyeyi üç farklı sonla anlatırdı. Ama ne zaman kendi hayallerini sorsam konuyu değiştirirdi.' Salondan hafif bir gülümseme dalgası geçti. Ilgaz cebinden katlanmış küçük bir kâğıt çıkardı. 'Geçen yıl annemden habersiz bu kâğıdı buldum. Üzerinde bir başlık vardı: "Bir Gün Yeniden Başlarsam."' Gözyaşlarımı artık tutamıyordum. Çünkü o başlığı biliyordum. Kazadan sonraki ikinci yıl yazdığım bir hikâyenin adıydı. Yalnızca on dört sayfa yazabilmiştim. Sonra evin faturaları, Ilgaz'ın okul masrafları ve yetişmeyen işler yüzünden devamını getirememiştim. 'Annem bu hikâyeyi yarım bırakmış,' dedi Ilgaz. 'Ben de nedenini sordum. Bana artık böyle şeylere ayıracak zamanı olmadığını söyledi.' Sonra bana döndü. 'Ama senin zamanın da değerli anne.' Bu dört kelime içimde yıllardır kapalı duran bir kapıyı açtı. 'Ben bir yıl önce gizlice bir işe başladım,' diye devam etti. 'Hafta sonları mahallemizdeki kırtasiyede çalıştım. Yaz tatilinde de bir yayınevinin deposunda paket hazırladım.' Şaşkınlıktan ağlamayı bıraktım. 'Ne?' diye sordum. Ilgaz hafifçe gülümsedi. 'Sen beni arkadaşlarımla ders çalışıyorum sanıyordun. Çoğu zaman gerçekten çalışıyordum. Ama bazı günler kırtasiyedeydim.' Birden aklıma akşamları eve yorgun geldiği, ellerinde karton kesikleri gördüğüm günler geldi. Sorduğumda okul projesi için maket yaptığını söylemişti. 'Niye bana söylemedin oğlum?' Mikrofondan biraz uzaklaşıp cevap verdi. 'Çünkü izin vermeyeceğini biliyordum.' Haklıydı. Üniversite sınavına hazırlanırken çalışmasını asla istemezdim. Ama asıl sürprizin henüz gelmediğini hissediyordum. Ilgaz yeniden salona döndü. 'Kazandığım paranın bir kısmını biriktirdim. Bir kısmıyla da annem için bir şey yaptım.' Sahnenin kenarında bekleyen edebiyat öğretmeni Nermin Hanım'a işaret etti. Nermin Hanım elinde lacivert bir dosyayla yanımıza geldi. Oğlum dosyayı açtı. İçinden üzerinde benim adımın yazılı olduğu bir belge çıkardı. 'Anne, geçen yıl senin yazdığın hikâyeleri okumaya başladım. Dolabında yalnızca o yarım hikâye yokmuş. Defterlerde, bilgisayarındaki eski dosyalarda, çekmecelerde başka hikâyelerin de varmış.' Yüzüm kızardı. Onları kimsenin okuması için yazmamıştım. Bazılarını Ilgaz küçükken geceleri uyuduktan sonra kaleme almıştım. Bazılarıysa içimde biriken üzüntülerin kelimelere dönüşmüş hâliydi. 'Yazdıklarını okumak için senden izin istemeliydim,' dedi. 'Bunu yapmadığım için özür dilerim. Ama okuduğumda ne kadar güzel olduklarını fark ettim.' Nermin Hanım'ın gözleri de dolmuştu. Ilgaz devam etti: 'Öğretmenime birkaç sayfa gösterdim. O da bana annemin yazmayı sürdürmesi için neler yapabileceğimizi anlattı.' Elindeki belgeyi bana uzattı. Bir üniversitenin sürekli eğitim merkezinin yaratıcı yazarlık programına ait kabul ve kayıt belgesiydi. Adım açıkça yazıyordu: Müşerref Arslan. Belgenin altındaki tarih, birkaç hafta sonrasını gösteriyordu. 'Bu program için önce senin yazdığın metinlerden oluşan küçük bir dosya hazırladık,' dedi Ilgaz. 'Öğretmenim yetkililerle görüştü. Onlar da yazdıklarını çok beğendi. Seni programa kabul ettiler. Ücretini ben ödedim.' Kâğıdı ellerimin arasında tutuyordum. Ama cümleleri okumakta güçlük çekiyordum. 'Ilgaz, bu çok güzel ama... Ben nasıl gideceğim?' Oğlum sanki bu soruyu bekliyormuş gibi gülümsedi. 'İşte ikinci sürpriz de bu.' Salondan hafif bir alkış yükseldi. 'Programın çevrim içi katılım seçeneği var. Haftada iki akşam evden derslere katılabileceksin. Ayrıca dönem boyunca yazdıklarını bir eğitmene gönderip değerlendirme alabileceksin.' Bir an ne söyleyeceğimi bilemedim. Kırk sekiz yaşındaydım. Yıllardır günlerim iş teslim tarihleri, ev işleri ve oğlumun ihtiyaçları arasında geçiyordu. Şimdi biri bana yeniden öğrenci olabileceğimi söylüyordu. Üstelik o kişi, bir zamanlar defterlerinin kenarına yıldız çizdiğim küçücük oğlumdu. 'Anne,' dedi Ilgaz, 'ben üniversiteye gideceğim. Kendi hayatımı kurmaya başlayacağım. Ama senin hayatının yalnızca benimle ilgili olmasını istemiyorum.' O cümle beni beklemediğim bir yerden vurdu. Çünkü Ilgaz'ın büyüdüğünü biliyordum. Fakat büyümesinin bir gün evimizin sessizleşmesi anlamına geleceğini düşünmemeye çalışıyordum. Oğlum beni tanıyordu. Korkularımı, sustuğum zamanları, geceleri uyuyamadığımda mutfakta gereğinden uzun süre oyalanışımı... 'Sen bana hayatın bir kazayla bitmediğini öğrettin,' dedi. 'Şimdi de kendine bunu yeniden hatırlatmanı istiyorum.' Salondaki alkış bir anda yükseldi. İnsanlar ayağa kalkıyordu. Ben ise ellerimdeki belgeye bakıyordum. Sanki kâğıt değil, yıllar önce kaybettiğimi sandığım bir hayatın küçük bir parçasını tutuyordum. Ilgaz diz çöktü. 'Kızmadın, değil mi?' Yüzünü avuçlarımın arasına aldım. 'Çok kızdım,' dedim. Gözleri büyüdü. 'Gerçekten mi?' 'Bütün bunları tek başına taşıdığın için. Bana söylemediğin için. Kendini bu kadar yorduğun için.' Başını eğdi. Ardından gülümseyerek ekledim: 'Ama hayatımda aldığım en güzel hediyelerden biri bu.' Boynuma sarıldı. O an alkışları, fotoğraf makinelerini, öğretmenleri unuttum. Sadece oğlum vardı. Bir zamanlar hastane yatağımın kenarında korkuyla elimi tutan çocuk, şimdi bana yeni bir başlangıcın kapısını açıyordu. Törenden sonra okul bahçesine çıktığımızda güneş alçalmaya başlamıştı. Ilgaz'ın arkadaşları yanımıza gelip fotoğraf çektirmek istedi. Nermin Hanım sandalyemin yanında durdu. 'Müşerref Hanım, oğlunuzla gurur duyabilirsiniz,' dedi. 'Gurur duyuyorum,' diye cevap verdim. 'Ama yaptıkları beni çok şaşırttı.' Öğretmen gülümsedi. 'Bazen çocuklarımız bizi sandığımızdan çok daha dikkatli izliyor.' Sonra sesini alçalttı. 'Yalnız bir şeyi söylemem gerek. Programa gönderdiğimiz metinler değerlendirme amacıyla kullanıldı. Yazdıklarınızın yayımlanması konusunda herhangi bir işlem yapmadık. O karar tamamen size ait.' Rahatlamıştım. Çünkü hikâyelerim benim en mahrem dünyamdı. Onları bir gün başkalarıyla paylaşmak istiyordum ama buna hazır olup olmadığıma kendim karar vermeliydim. Eve döndüğümüzde Ilgaz cübbesini çıkarıp salondaki koltuğa bıraktı. Ben mutfağa geçerken peşimden geldi. 'Anne, bir şey daha söyleyeceğim.' Gülerek başımı çevirdim. 'Yeter artık. Bugünlük sürpriz hakkını doldurdun.' Ciddileşti. 'Üniversite tercihlerimde seni düşünerek karar vermeni istemiyorum.' Elimdeki bardağı tezgâha bıraktım. 'Ne demek istiyorsun?' 'Ben başka şehirde okumak isteyebilirim. Ama sen yalnız kalacağım diye korkuyorsun, biliyorum.' Bir süre sustum. Sonra sandalyemi mutfak masasının yanına çektim. 'Gel, otur.' Karşıma geçti. 'Ilgaz, sen benim hayatımın en güzel parçasısın. Ama bütün hayatım değilsin. Bunu belki ben de yeni öğreniyorum.' Gözlerini kaldırdı. 'Gerçekten mi?' 'Gerçekten. Üniversiteyi nerede okumak istiyorsan orayı yazacaksın. Ben burada hayatımı sürdüreceğim. Birbirimizi özleriz, konuşuruz, görüşürüz. Ama senin kanatlarını benim korkularım belirlemeyecek.' Oğlum derin bir nefes aldı. Sonra uzun zamandır söylemek istediği bir şeyi itiraf eder gibi konuştu: 'Ben Eskişehir'de okumak istiyorum.' Gülümsedim. 'O zaman Eskişehir için çalışacağız.' 'Kızmadın mı?' 'Biraz üzülebilirim. Ama üzülmek başka, seni engellemek başka.' O gece uzun zamandır ilk kez geleceği düşünürken yalnızca korku hissetmedim. Bir miktar hüzün vardı. Ama onun yanında merak da vardı. Kendi hayatım hakkında merak. Yaz boyunca Ilgaz üniversite tercihlerini yaptı. Ben de programa başlamadan önce bilgisayarımın eski dosyalarını düzenledim. Yarım kalmış hikâyemi açtım. Son yazdığım satırın üzerinde dakikalarca durdum. 'Kadın kapıyı araladığında dışarıda yalnızca yeni bir sabah vardı.' Bu cümleyi yazdığımda ne kadar üzgün olduğumu hatırladım. Şimdi ise devamını biliyordum. Parmaklarımı klavyeye koydum. Önce bir cümle yazdım. Sonra bir tane daha. Saatler geçti. Ilgaz odama uğradığında masamın üzerinde iki fincan çay, yan yana dizilmiş notlar ve bilgisayar ekranında üç yeni sayfa vardı. 'Ne yapıyorsun anne?' 'Yazıyorum.' Gözleri parladı. 'Gerçekten mi?' 'Gerçekten.' Ekrana bakmaya çalıştı. Hemen pencereyi küçülttüm. 'Önce bitireyim, sonra okursun.' Kahkaha attı. 'Peki yazar hanım.' Eylül ayında Ilgaz'ın Eskişehir'de bir üniversiteye yerleştiği açıklandı. Sevinçten birbirimize sarıldık. Sonra onun eşyalarını hazırlamaya başladık. Dolabındaki eski forma, çocukluğundan kalan küçük bir oyuncak araba ve mezuniyet kepi birer birer elimize geçti. Oyuncak arabayı görünce Ilgaz gülümsedi. 'Bunu hatırlıyor musun?' 'Hastaneye getirdiğin arabayı nasıl unuturum?' 'Bir tekerleği kırılmıştı. Sen de tamir etmiştin.' Arabayı avucumda çevirdim. 'Bazen tamir edebildiğimiz şeyler küçüktür,' dedim. 'Bazen de yalnızca yaşamaya devam etmeyi öğreniriz.' Ilgaz cevap vermedi. Eğilip yanağımdan öptü. Onu otobüs terminalinden uğurladığımız gün ikimiz de ağladık. Ama Ilgaz otobüsün camından el sallarken yüzümde yalnızca hüzün yoktu. Gurur da vardı. Eve döndüğümde salondaki sessizlik ilk kez bu kadar belirgindi. Onun ayakkabıları kapının önünde değildi. Mutfaktan 'Anne, acıktım,' diye seslenmiyordu. Bir süre boş odasının kapısında bekledim. Sonra kendi odama geçtim ve bilgisayarımı açtım. Yazarlık programının ilk dersi o akşamdı. Ekranda farklı şehirlerden on iki kişi vardı. Kimi yirmili yaşlarındaydı, kimi emekliydi. Kimi işten yeni gelmişti, kimi benim gibi evinin sessizliğinde oturuyordu. Eğitmen ilk derste hepimize aynı soruyu sordu: 'Neden yazmak istiyorsunuz?' Sıra bana geldiğinde bir süre düşündüm. Sonra cevap verdim: 'Çünkü yıllardır başkaları için anlatacak çok şeyim vardı. Şimdi biraz da kendimi dinlemek istiyorum.' Eğitmen başını salladı. 'Güzel. O zaman oradan başlayın.' Aylar geçti. Ilgaz derslerine alıştı. Ben de yazı programına. Her pazar akşamı görüntülü konuşuyorduk. Bana arkadaşlarını, derslerini, kaldığı yurdu anlatıyordu. Ben de ona yazdığım hikâyelerden söz ediyordum. Bir gün beni aradığında elinde ince bir dosya vardı. 'Anne, mezuniyette verdiğim hediyenin işe yaradığını düşünüyor musun?' Masamdaki sayfalara baktım. 'Sanırım biraz fazla işe yaradı.' Güldü. 'Kaç sayfa yazdın?' 'Seksen altı.' Ağzı açık kaldı. 'Seksen altı mı?' 'Evet. Ama henüz bitmedi.' O gece telefonu kapattıktan sonra hikâyemin son bölümünü yazdım. Kadın, yıllarca kapanmış sandığı kapının önüne geliyordu. Bu kez kapıyı açmak için birinin yardımını beklemiyordu. Kapının ardında ne olduğunu bilmiyordu. Ama artık bilmemek onu korkutmuyordu. Yazıyı tamamladığımda gece yarısını geçmişti. Dosyayı kaydettim. Sonra Ilgaz'ın mezuniyet töreninde çekilmiş fotoğrafına baktım. Sırtında beni taşıdığı an... Yüzündeki kararlılık... Benim omuzlarına tutunan ellerim... Uzun süre bu fotoğrafın bize ait en önemli anı olduğunu düşünmüştüm. Oysa şimdi başka bir şey anlıyordum. Ilgaz beni o gün sahneye yalnızca yürüyemediğim için taşımamıştı. Yıllardır kendi hayallerimin önünde durduğumu fark ettiği için bana yeniden cesaret vermek istemişti. Ve onun benim için yaptığından çok daha önemlisi, birbirimize tutunurken ayrı ayrı büyüyebilmeyi öğrenmemizdi. Birkaç ay sonra Ilgaz hafta sonu eve geldi. Elimde ona göstermek istediğim yeni bir dosya vardı. 'Bitirdim,' dedim. 'Kitabını mı?' 'Henüz kitap değil. Ama tamamlanmış bir hikâye.' Koltuğa oturup okumaya başladı. Ben mutfakta çay hazırlarken ara sıra salona bakıyordum. Bir saat sonra yanına döndüğümde son sayfadaydı. Dosyayı kapattı. 'Anne, bu çok güzel.' Gülümsedim. 'Bana torpil geçiyorsun.' 'Hayır. Hatta bir eleştirim var.' 'Öyle mi?' 'Başkahraman her şeyi tek başına başarmak zorunda olduğunu düşünüyor. Bence bazen yardım istemenin de cesaret olduğunu anlamalı.' Ona baktım. Sonra yavaşça başımı salladım. 'Haklısın.' Ertesi gün hikâyemin son birkaç sayfasını yeniden yazdım. Çünkü oğlum bana çok önemli bir şeyi hatırlatmıştı. Güçlü olmak, her yükü tek başına taşımak demek değildi. Bazen birinin uzattığı eli kabul etmekti. Bazen korktuğunu söylemekti. Bazen de yıllar önce yarım bıraktığın bir hayale yeniden dönmekti. Sonbaharın son günlerinde yazarlık programımızın kapanış toplantısı yapıldı. Eğitmen, tamamladığım hikâyeyi programın katılımcı seçkisinde yayımlamak isteyip istemediğimi sordu. Bu kez karar vermem uzun sürmedi. 'Evet,' dedim. 'İsterim.' Birkaç hafta sonra seçkinin basılı bir nüshası evime ulaştı. Kapağını açtım. İçindekiler sayfasında adımı buldum. Müşerref Arslan. Hemen altında hikâyemin başlığı yazıyordu: 'Bir Gün Yeniden Başlarsam.' Kitabı göğsüme bastırdım. Sonra Ilgaz'ı aradım. Telefonu açtığında yalnızca şunu söyledim: 'Oğlum, başardım.' Ekrandaki yüzü aydınlandı. 'Biliyordum anne.' O akşam kitabı çalışma masama koydum. Yanında Ilgaz'ın mezuniyet fotoğrafı duruyordu. İkisine uzun uzun baktım. Birinde oğlum beni sırtında taşıyordu. Diğerinde ise kendi adımla yazdığım hikâye vardı. Hayatımda hâlâ zor günler oluyordu. Hâlâ yapamadığım şeyler, yardım istemem gereken anlar vardı. Geçmişte yaşadıklarım silinmemişti. Ama artık eksiklerimin toplamından ibaret olmadığımı biliyordum. Pencerenin dışındaki yağmur yavaşça dinerken Ilgaz'dan bir mesaj geldi. 'Anne, bir sonraki hikâyenin konusu ne olacak?' Gülümseyerek cevap yazdım: 'Henüz bilmiyorum. Ama bu defa sonunu öğrenmek için acele etmeyeceğim.' Telefonu masaya bıraktım, bilgisayarımı açtım ve boş sayfanın en üstüne yeni bir cümle yazdım. 'Bazı yolculuklar, insan yeniden yürümeye başladığında değil, kendi yolunu seçmeye cesaret ettiğinde başlar.'