ÜÇ YIL BOYUNCA ANNEME HER AY 100.000 TL GÖNDERDİM
BÖLÜM 3 Ertesi sabah ablamı aradım. “Anneye birkaç şey almak istiyorum. Birlikte alışverişe çıkalım mı?” Meryem önce tereddüt etti. “Ne alacaksın? Ben geçen hafta her şeyini aldım.” “İlaçları bitmiş. Bir de evde eksikleri var.” Telefonun öbür ucunda kısa bir sessizlik oldu. “Tamam, gelirim.” Önce eczaneye gittik. Annemin masasında gördüğüm ilaçların isimlerini eczacıya söyledim. Ablam hemen araya girdi. “Onlar daha yeni alınmıştı.” Gözlerine baktım. “Anneye dün uğradım. Kutular boştu.” Meryem’in yüzündeki gülümseme kayboldu. “Demek annemi gördün?” “Evet. Kısa bir uğradım.” “Bana neden söylemedin?” “Sen de onun başka bir yerde yaşadığını söylememiştin abla.” Cevap vermedi. İlaçları alıp çıktık. Sonra bir ev eşyası mağazasına girdik. Ablam birkaç çarşaf, temizlik malzemesi ve pahalı bir abajur seçti. Kasaya geldiğimizde çantasını açtı. O kartı çıkardı. Annemin banka kartını. Kasiyer ödemeyi aldı. Meryem poşetleri kendi arabasının bagajına yerleştirdi. “Bunlar annem için mi?” diye sordum. “Tabii. Kimin için olacak?” Ama akşam anneme uğradığımda ne çarşaf vardı ne abajur ne de temizlik malzemeleri. İlaçları masaya koyduğumda annem şaşırdı. “Meryem daha yeni aldığını söylemişti.” “En son ne zaman ilaç getirdi anne?” Bir süre düşündü. “Hatırlamıyorum oğlum.” Tam o sırada telefonu çaldı. Meryem arıyordu. Annem telefonu açtı. “Kızım, biraz para getirebilir misin? Süt, meyve ve ekmek alacağım.” Ablamın sesi o kadar yüksekti ki söylediklerini duyabiliyordum. “Anne, sana geçenlerde para vermedim mi? Nereye harcıyorsun hepsini?” “Yemek aldım kızım.” “Biraz idareli olmayı öğren artık. Sürekli para yetiştiremiyorum.” Telefon kapandı. Annem mahcup bir şekilde bana döndü. “Keşke istemeseydim. Kızdırdım yine.” O an gözlerim doldu. Bana küçüklüğümden beri ne istersem vermeye çalışan kadın, kendi parasıyla bir litre süt almak için izin istiyordu. “Anne, sen yemek yemek için kimseden izin almak zorunda değilsin.” Başını eğdi. “Biliyorum oğlum. Ama huzursuzluk çıkmasın istiyorum.” İşte o gün karar verdim. Bu mesele artık yalnızca kaybolan parayı bulmak değildi. Annemin kendisini neden böyle çaresiz hissettiğini de anlamalıydım. O akşam eniştem Cemal aradı. “Selim, biraz konuşalım mı? Meryem işlerinin kötü gittiğini anlattı. Belki yardımcı olabilirim.” Evlerine gittim. Bahçede kahve içerken annemin masraflarını sordum. Cemal başını salladı. “Meryem hep senin gönderdiğin paranın zor yettiğini söylüyor.” “Ne kadar gönderdiğimi biliyor musun?” “Bazen 15.000, bazen 20.000 lira diye biliyorum.” Elimdeki fincanı masaya bıraktım. “Banka hareketlerini hiç gördün mü?” “Hayır. Annenin hesabıyla Meryem ilgileniyor. Ben karışmıyorum.” Yeni arabasını sordum. “Kredi çektik. Meryem birikimlerinden de biraz koydu.” “Kerem’in özel üniversite masrafları?” “Onları da Meryem hallediyor. Niye soruyorsun?” “Bazı şeyleri anlamaya çalışıyorum.” Cemal bir süre sessiz kaldı. Sonra aklına bir şey gelmiş gibi konuştu. “Birkaç ay önce Meryem bana bir koli evrak verdi. İş yerindeki depoya koymamı istedi. Annenin ilaç faturaları, banka belgeleri falan varmış.” “Duruyor mu?” “Duruyor.” “Bir gün bakmamız gerekebilir.” Eniştem şaşırmıştı. O zamana kadar onun da her şeyden haberdar olduğunu düşünüyordum. Ama konuşmamızdan sonra başka bir ihtimal ortaya çıktı. Belki Meryem yalnızca annemle bana yalan söylemiyordu. Kendi kocasından da gerçekleri saklıyordu. O gece otelime döndüm. Bilgisayarımı açıp son üç yılın banka dekontlarını çıkardım. Otuz altı ödeme. Her biri 100.000 TL. Toplam 3.600.000 TL. Dekontları tek tek masaya dizdim. Her transferin açıklama kısmında aynı cümle yazıyordu: Annemin bakım ve yaşam giderleri için. Annem ise aç kalmamak için teneke kutu topluyordu. Bir an bilgisayarın ekranına bakamadım. Telefonumu elime alıp yıllardır tanıdığımız avukat Cevdet Yalçın’ı aradım. “Cevdet Bey, annemin banka hesabını incelemem gerekiyor. Ama her şeyi usulüne uygun yapmak istiyorum.” “Kimin adına hesap?” “Annemin.” “O halde önce annenle konuşmalıyım. Kendisi izin vermeden hiçbir şey yapmayacağız.” Ertesi sabah annemi alıp avukatın bürosuna götürdüm. Cevdet Bey doğrudan anneme döndü. “Nuriye Hanım, oğlunuz sizin hesaplarınızı incelemek istiyor. Buna razı mısınız?” Annem bana baktı. Sonra ilk kez kararlı bir sesle konuştu. “Evet. Ben de öğrenmek istiyorum. Param nereye gidiyor?” O cümle bana umut verdi. Çünkü annem artık yalnızca başkalarının kararlarına uymak istemiyordu. Bankaya gittik. Şube müdürü Leyla Hanım, annemin kimliğini ve yetkisini kontrol ettikten sonra hesap hareketlerini çıkardı. İlk sayfada benim gönderdiğim 100.000 TL görünüyordu. Annem rakama uzun uzun baktı. “Selim… Sen bana her ay bu kadar mı gönderdin?” “Evet anne.” “Üç yıldır mı?” Başımı salladım. Annemin elleri titremeye başladı. “Peki ben neden…” Cümlesini tamamlayamadı. Leyla Hanım sonraki hareketleri gösterdi. Her transferin ardından iki gün bile geçmeden büyük ödemeler yapılıyordu. Bir araç kredisi. Kredi kartı borçları. Üniversite taksitleri. Mobilya mağazaları. Restoran harcamaları. Başka hesaplara gönderilen paralar. Annem gözlerini kocaman açtı. “Ben araba almadım ki…” Elini tuttum. “Biliyorum anne.” Banka kayıtlarında annemin bakımına yönelik düzenli ve yeterli harcamalar ise görünmüyordu. Cevdet Bey belgeleri dikkatle inceliyordu. Bir süre sonra Leyla Hanım başka bir dosya getirdi. “Nuriye Hanım adına düzenlenmiş bir vekâlet kaydı var. Meryem Hanım’a bazı işlemler için yetki verilmiş.” Annem şaşırdı. “Ben hastaneden çıktığımda birtakım kâğıtlar imzalamıştım. Meryem sigortayla ilgili olduğunu söylemişti.” Avukat sorularına devam etti. “Belgeleri okudunuz mu?” “Hayır. O gün gözlerim çok bulanık görüyordu. Kızım nereye imzalamam gerektiğini gösterdi.” Cevdet Bey’in yüzü ciddileşti. “Bu yetkinin tam kapsamını ve hangi işlemler için kullanıldığını incelememiz gerekecek.” Ardından bir başka bilgi ortaya çıktı. Annemin evine ilişkin kira işlemleri de aynı yetki kullanılarak yapılmıştı. Annem neredeyse fısıldadı: “Kira mı? Benim evim kirada mı?” O an bankadaki herkes sustu. Annem kendi evinden kira geliri elde edildiğini bile bilmiyordu. Cevdet Bey’le birlikte eski evimize gittik. Kiracı kadın bizi tanıdı. Avukat durumu açıkladı. Kadın da ödemelerini nereye yaptığını gösteren dekontları çıkardı. Her ay 30.000 TL kira ödüyordu. Fakat para annemin hesabına değil, Meryem’in yönettiği bir hesaba gidiyordu. “Biz yanlış bir şey yaptığımızı bilmiyorduk,” dedi kadın. “Meryem Hanım annesinin kendi isteğiyle taşındığını söyledi.” “Kira sözleşmesini görebilir miyiz?” diye sordu avukat. Kadın getirdi. Sözleşmede annemin eve kalıcı olarak dönmeyeceği yönünde bir ifade vardı. Eve döndüğümde anneme bunu sordum. “Meryem sana ne söylemişti?” “Evde tadilat yapılacağını söyledi. Birkaç hafta başka yerde kalmam gerekiyormuş.” “Birkaç hafta mı?” “Evet oğlum.” On bir ay geçmişti. On bir aydır annem çöplerin yanındaki o odada yaşıyordu. Üstelik kendi evinden her ay kira geliri elde ediliyordu. Ablam bununla da yetinmemişti. Annemin banka hesabını, evini ve günlük yaşamını tek başına yönetmeye başlamıştı. Ama benim hâlâ anlamadığım bir şey vardı. Bütün bunlar olurken annem neden beni aramamıştı? Cevabı hiç beklemediğim birinden öğrendim. O akşam İhsan Amca telefon etti. “Selim, sana vermem gereken bir şey var.” Evine gittim. Çekmecesinden eski, ekranı çizilmiş bir telefon çıkardı. “Bu annenin eski telefonu.” “Senin yanında ne işi var?” “Bir gün çalışmadığı için bana getirmişti. Şarj kablosunu değiştirdim. Sonra Meryem gelip telefonu atmam gerektiğini söyledi. Annenin artık kullanmayacağını anlattı. Ben de atmaya kıyamadım.” Telefonu açtık. Mesajlar bölümüne girdim. Gönderilmemiş yirmiden fazla mesaj vardı. Hepsi bana yazılmıştı. Oğlum, nasılsın? İşlerin düzeldi mi? Rahatsız etmek istemiyorum. Sesini duymayı çok özledim. Bir tanesinde şöyle yazıyordu: Oğlum, senden para istemiyorum. Sadece beş dakika konuşabilir miyiz? Telefonu elimden bıraktım. O gece ağladım. Çünkü annemin bana ulaşmak için uğraştığını, ama sesini duyuramadığını öğrendim. İhsan Amca da birkaç kez beni aramaya çalıştığını söyledi. Annemin telefonunda bazı numaralar engellenmişti. İhsan Amca’nın numarası da bunların arasındaydı. Eski bir ses kaydı bulduk. Meryem’in sesi duyuluyordu: “Anne, Selim’i arayıp durma. Onun zaten yeterince derdi var. Oğlunu seviyorsan rahat bırak.” Annemin sesi çok kısıktı. “Ben sadece iyi mi diye soracaktım…” Sonra kayıt bitiyordu. Uzun süre konuşamadım. Annem beni terk ettiğimi sanmıştı. Ben ise düzenli para gönderdiğim için görevimi yerine getirdiğimi düşünmüştüm. Oysa üç yıl boyunca doğru düzgün konuşmamıştık. Ablamın gönderdiği ilaç ve alışveriş fotoğraflarına bakıp her şeyin yolunda olduğuna inanmıştım. İlk kez kendime şu soruyu sordum: Ben neden annemin kendisine daha sık sormamıştım? Ertesi gün Cemal’e gittim. Depodaki belge kutusunu görmek istediğimi söyledim. Önce nedenini sordu. Bu kez gerçeği saklamadım. “Annem kendi evinden uzakta, çöplerin yanında yaşıyor. Gönderdiğim para başka yerlere harcanmış. Artık belgeleri görmem gerekiyor.” Cemal’in yüzü değişti. Bir süre sonra depodan koliyle döndü. Kutuyu masaya koyduk. İçinde market fişleri, eczane faturaları, bakım masrafı belgeleri ve banka evrakları vardı. İlk bakışta hepsi normal görünüyordu. Fakat Cevdet Bey belgeleri karşılaştırmaya başlayınca gariplikler ortaya çıktı. Bazı faturalar tekrar ediyordu. Bazılarının tarihleri birbirini tutmuyordu. En ilginci ise her ay düzenlenmiş bakım hizmeti makbuzlarıydı. Bunlara göre bir kadın, anneme düzenli olarak evde bakım hizmeti veriyordu. “Anneye hiç böyle bir kadın gelmiş miydi?” diye sordum. Annemin cevabı kesindi. “Hayır oğlum. Kimse gelmedi.” Avukat makbuzlardaki bilgileri araştırdı. Adı geçen kişinin Meryem’in uzaktan akrabası olduğunu öğrendik. Kadın İzmir’den yüzlerce kilometre uzakta yaşıyordu. Anneme bakım verdiğine dair hiçbir güvenilir kanıt bulunmuyordu. Makbuzlar ise her ay düzenli hazırlanmıştı. Cemal sandalyeye çöktü. “Meryem bunları ileride sen sorarsan göstermek için sakladığını söylemişti.” “Sen hiç şüphelenmedin mi?” “Bu kadarını bilmiyordum Selim.” Sonra başını ellerinin arasına aldı. “Arabamızın taksitleri de annenin hesabından mı ödenmiş?” “Banka kayıtları öyle gösteriyor.” Cemal uzun süre sustu. “Demek biz de o parayla yaşadık…” Onu suçlamak istemiyordum. Ne bildiğini, neye göz yumduğunu henüz tam olarak bilmiyordum. Ama o gün eniştem ilk kez yardım etmeye karar verdi. Tam çıkarken beni durdurdu. “Bir şey daha var. Meryem dün benden bir akrabamın yaşadığı kasabayı sordu. Yaşlı birinin kalabileceği ucuz bir yer var mı diye merak etti.” İçime yeniden korku düştü. Ablam annemi başka bir yere göndermeye mi hazırlanıyordu? Ertesi sabah anneme kahvaltı götürdüm. Kapıdan girdiğimde Meryem oradaydı. Beni görünce şaşırdı. “Sen burada ne yapıyorsun?” “Annemi görmeye geldim.” “İşlerin kötü değil miydi? Almanya’ya dönmen gerekmiyor mu?” “Döneceğim abla. Birkaç güne.” Bu cevap onu biraz rahatlattı. Sonra annemin çekmecelerini karıştırmaya başladı. “Bazı evrakları düzenlemem lazım,” dedi. Bir süre sonra çıktı. Annem ilaç belgelerinin bulunduğu zarfı aradı. Yerinde yoktu. Avukatın saklamasını istediği iki evrak da kaybolmuştu. Tam o sırada telefonum çaldı. Cevdet Bey’di. “Selim, bankayla ilgili önemli bir gelişme var.” “Nedir?” “Hesapta kalan paranın büyük bölümünün başka bir hesaba aktarılması için işlem denenmiş. Şüpheli durum nedeniyle işlem şimdilik durdurulmuş ve yetki incelemeye alınmış.” “Parayı alabildiler mi?” “Hayır. Ama artık hızlı hareket etmemiz gerekiyor.” O gün öğleden sonra annemin telefonuna mesaj geldi. Meryem yazmıştı: Yarın seni daha iyi bir yere götüreceğim. Eşyalarını hazırla. Anneme sordum. “Nereye götürecekmiş?” “Bilmiyorum. Bir akrabanın yanında kalabileceğimi söyledi.” İçim acıdı. Annem hâlâ kızının onu gerçekten daha iyi bir yere götüreceğine inanmak istiyordu. Yanına oturdum. “Anne, artık sana her şeyi anlatmam gerekiyor.” Banka kayıtlarını, evden alınan kirayı, bakım faturalarını ve gönderdiğim parayı anlattım. Annem uzun süre konuşmadı. Sonunda başını kaldırdı. “Ben bazı şeyleri anlamıştım Selim.” “Ne zamandan beri?” “Evime dönmek istediğimde Meryem sürekli bahane bulmaya başladığından beri…” “Peki neden söylemedin?” Gözleri doldu. “Çünkü sizi birbirinize düşürmek istemedim. Bir anne, çocuklarının birbirinden nefret etmesine nasıl dayanır?” O an annemin yalnızca parasını değil, yıllardır içindeki huzuru da kaybettiğini anladım. Ertesi sabah annemi almak için erkenden geldim. Kapının yanında küçük bir çanta vardı. İçinde birkaç elbise, eski bir aile fotoğrafı ve ilaç kutuları bulunuyordu. Annemin bütün hayatı o çantaya sığmıştı. “Anne, Meryem’le gitmek zorunda değilsin.” “Peki nereye gideceğim?” “Şimdilik İhsan Amca’nın yanına. Sonra kendi evine döneceksin.” “Evime dönebilir miyim?” “Bunun için gerekeni yapacağız. Ama her kararı sen vereceksin.” O sırada Cemal geldi. Elinde bazı anahtarlar ve belgeler vardı. “Meryem’in kira gelirini aldığı hesapla ilgili bildiklerimi hazırladım. Cevdet Bey’e de vereceğim.” Annem ona şaşkınlıkla baktı. Cemal başını eğdi. “Anne, kusura bakma. Her şeyi çok geç fark ettim.” İhsan Amca da geldi. Annem çıkmadan önce odasına son kez baktı. Duvarlardaki rutubete, kırık pencereye, yerdeki çuvallara… Kapının önündeki teneke kutularına gözleri takıldı. Hiçbir şey söylemedi. O sessizliği hayatım boyunca unutmayacağım. Annemi İhsan Amca’nın evine yerleştirdik. Avukatın yardımıyla banka ve vekâlet işlemleri hakkında gerekli başvuruları yaptık. Birkaç gün içinde Meryem’in hesap üzerindeki yetkisi sınırlandırıldı. Artık onunla konuşmanın zamanı gelmişti. Telefonunu aradım. Açar açmaz sordu: “Annem nerede?” “Güvende.” “Ne demek güvende? Nereye götürdün?” “Yarın öğlen hep birlikte yemek yiyeceğiz. Konuşmamız gereken şeyler var.” “Neler hakkında?” “Son üç yıl hakkında.” Telefonun diğer ucunda uzun bir sessizlik oldu. Sonra kapattım. Ertesi gün Meryem’in evine gittik. Masada Cemal, Kerem, annem ve ben vardık. Meryem yemekleri hazırlamıştı. Sanki her şey normalmiş gibi davranmaya çalışıyordu. “Bakın, aile arasında sorunları büyütmemek lazım,” dedi. “Herkes sakin olsun.” Ben sessiz kaldım. Bir süre sonra annemin giderlerinden söz etmeye başladı. “Bundan sonra annem biraz daha tasarruflu yaşamalı. Selim’in işleri de kötü gidiyor. Eskisi gibi yardım edemez.” İşte beklediğim cümle buydu. Çantamdan bir dosya çıkardım. Masaya koydum. “Abla, sana bir şey soracağım.” “Ne?” “Ben üç yıl boyunca anneme her ay 100.000 TL gönderdim. Toplam 3.600.000 TL. Bana bu paranın nereye gittiğini anlatır mısın?” Meryem donup kaldı. Annem gözyaşlarını tutamadı. Cemal başını önüne eğdi. Kerem ise ilk kez telefonunu masaya bıraktı. Meryem kendisini toparlamaya çalıştı. “O kadar kolay değil Selim! Annemin masrafları vardı. Hastaneler, ilaçlar, evin bakımı…” Dosyanın ilk sayfasını açtım. “Peki senin arabanın taksitleri?” Cemal araya girdi. “Meryem, araba ödemelerinin oradan çıktığını ben de gördüm.” Ablam ona döndü. “Sen karışma!” İkinci sayfayı gösterdim. “Kerem’in üniversite taksitleri?” Yeğenim annesine baktı. “Anne, benim okul param anneannemin hesabından mı ödendi?” Meryem cevap vermedi. “Bir de hiç gelmeyen bakıcı için düzenlenen faturalar var,” dedim. Meryem masaya vurdu. “Yeter artık! Sen Almanya’da rahat rahat yaşarken burada annemle kim ilgilendi? Ben! Hastalandığında yanında kim vardı? Ben! Sen sadece para gönderdin!” Sesini yükseltti. “Benim harcadığım zamanın hiç mi değeri yok?” Sustuğunda ona baktım. “Var abla. Elbette var.” Bu cevabı beklemiyordu. “Eğer annemin bakımını üstlenmek zor geldiyse konuşabilirdik. Sana yardımcı tutabilirdim. Harcadığın zamanın karşılığını da konuşabilirdik.” Derin bir nefes aldım. “Ama annemi çöplerin arasında yaşamaya bırakırken onun parasıyla kendi masraflarını karşılayamazdın.” Meryem’in gözleri doldu. “Ben de bu aile için fedakârlık yaptım!” “Bunu inkâr etmiyorum. Ama annemin parasını kullanmak için onun gerçekten neye izin verdiğini bilmen gerekiyordu. Üstelik onu benim iflas ettiğime inandırdın.” Ablam anneme döndü. “Anne, sen söyle! Bana yetki vermedin mi? Kâğıtları kendin imzalamadın mı?” Annem uzun süre sessiz kaldı. Sonra yavaşça ayağa kalktı. Yardım etmek istedim. Elini kaldırıp beni durdurdu. Kendi başına ayakta durmak istiyordu. “Meryem…” Ablam hemen konuştu. “Evet anne, anlat onlara.” Annem sakin bir sesle devam etti. “Ben sana bazı kâğıtlar imzaladım kızım. Çünkü bana hastane, sigorta ve banka işlemlerimde yardımcı olacağını söyledin.” “İşte ben de onu yaptım!” “Hayır.” Annemin tek kelimesi bütün masayı susturdu. “Ben sana evimi elimden alma izni vermedim.” Meryem’in yüzü değişti. “Ben sana kendi paranla araba alabilirsin demedim. Torunumun okul masraflarını benim hesabımdan karşılayabilirsin demedim.” Annemin sesi titremeye başladı. “Ama beni en çok bunlar üzmedi.” Hepimiz ona baktık. “Sen bana kardeşinin artık yardım edemediğini söyledin. Ben de oğlumun işlerinin kötü gittiğini sandım. Onu üzmemek için aramadım. Bir dilim ekmek alacak param olmadığında bile sesimi çıkarmadım.” Yanaklarından yaşlar süzülüyordu. “Ben sizden zengin olmayı istemedim. Kendi evimde, huzur içinde yaşamak istedim.” Meryem ağlamaya başladı. “Anne, ben…” Annem elini kaldırdı. “Beni sevdiğini söyleyip hayatımın bütün kararlarını elimden alamazsın kızım.” Sonra hiç unutamayacağım cümleyi kurdu: “Bana bakmak, benim yerime yaşamak demek değildir. Ben hâlâ sizin annenizim. Ne paranızım ne de üzerimde hak sahibi olduğunuz bir eşya.” O masada kimse konuşamadı. Sonraki haftalar kolay geçmedi. Avukat Cevdet Bey, annemin verdiği vekâletin kaldırılması ve banka işlemlerinin incelenmesi için gerekli hukuki süreci yürüttü. Kira gelirinin anneme ait hesaba yönlendirilmesi sağlandı. Geçmiş ödemelerin ve belgelerin incelenmesi de devam etti. Cemal elindeki bütün evrakları paylaştı. Annemin parasından karşılandığı belirlenen bazı aile harcamalarını telafi etmek için ödeme planı hazırlamaya başladı. Kerem ise üniversitesinin yanında çalışabileceği bir iş buldu. Bir akşam bana geldi. “Dayı, anneannemin bu durumda olduğunu bilmiyordum.” “Biliyorum Kerem.” “Okul masraflarımın nereden ödendiğini de bilmiyordum.” Başını eğdi. “Bir gün ben de ona yardımcı olmak istiyorum.” Elimi omzuna koydum. “Önce okulunu bitir. Ama anneannenle vakit geçir. Bu onu mutlu eder.” Meryem içinse en zor şey, yıllardır elinde tuttuğu kontrolü kaybetmekti. Annem onunla bütün bağlarını koparmadı. Ama açıkça bir sınır koydu. “Bir gün yeniden yanıma gelmek istersen kapım açık kızım. Ama beni yönetmeye değil, benimle oturup konuşmaya geleceksin.” Meryem o gün hiçbir cevap veremedi. Annem de daha fazlasını söylemedi. Çünkü bazen affetmek hemen eski düzene dönmek değildir. Bazen bir insanı sevmeye devam ederken ona artık eskisi gibi davranmasına izin vermemektir. Birkaç ay sonra annem kendi evine döndü. Kiracılarla gereken düzenlemeler yapıldıktan sonra evi yeniden hazırladık. Çatı tamir edildi. Elektrik tesisatı yenilendi. Mutfak dolapları onarıldı. Ama eşyaları annem seçti. Duvarların rengini bile ona sordum. “Anne, nasıl olsun?” “Eskisi gibi açık renk olsun oğlum. Ev aydınlık görünsün.” Birlikte mağazaya gittik. Annem, gereksiz pahalı hiçbir şeyi almak istemedi. “Buna gerek yok Selim.” “Anne, istersen alabiliriz.” “İstediğim için değil, gerekli olduğu için alalım.” Gülümsedim. Annem hâlâ aynı annemdi. Sonra yanına gündüzleri birkaç saat gelecek bir yardımcı bulduk. Bu kez görüşmeyi annem kendisi yaptı. Sorular sordu. Çalışma saatlerini konuştu. Ne istediğini anlattı. Banka kartını da geri aldı. Şifresini kendisi belirledi. Kendi hesabına girip parasını kontrol etmeyi öğrendi. İlk kez markete gidip istediği meyveyi aldığında yüzündeki sevinci gördüm. Küçücük bir şeydi belki. Ama annem için büyük bir değişimdi. Artık kimseden izin istemek zorunda değildi. İhsan Amca da hemen her öğleden sonra çaya gelmeye başladı. Annem onun sevdiği kurabiyelerden yapıyordu. Bahçedeki eski sandalyeleri boyadık. Bir köşeye çiçekler diktik. Çöp kokusunun ve rutubetin yerini yeniden evimizin kokusu aldı. Ben de hayatımda bazı şeyleri değiştirdim. Almanya’daki işimi tamamen bırakmadım. Ama çalışma düzenimi yeniden kurdum. İzmir’e daha sık gelmeye başladım. Annemle haftada birkaç kez görüntülü konuşuyorduk. Artık ona yalnızca şu soruyu sormuyordum: “Bir şeye ihtiyacın var mı?” Bazen çocukluğumu anlatıyorduk. Bazen babamın eski şakalarını hatırlıyorduk. Bazen de sadece çay içip sessizce oturuyorduk. Bir sabah bahçede kahvaltı ederken annem bana döndü. “Selim, senden bir şey isteyeceğim.” “Ne istersen anne.” “Benim için bütün hayatını değiştirme.” “Nasıl yani?” “Beni daha sık görmen güzel. Ama beni sürekli kontrol etmene de gerek yok. Ben de kendi kararlarımı vermek istiyorum.” Bir süre düşündüm. Haklıydı. Üç yıl boyunca anneme para göndererek onu koruduğumu sanmıştım. Şimdi de her işine karışarak aynı hatayı başka biçimde yapabilirdim. Elini tuttum. “Söz anne. Sana yardımcı olacağım ama kararları sen vereceksin.” Gülümsedi. “İşte şimdi içim rahatladı.” O sabah mutfağa gidip iki fincan kahve hazırladım. Bahçeye çıktığımda annem çiçeklerine bakıyordu. Bir fincanı ona uzattım. “Bak,” dedi gülerek, “bu kez bana para getirmemişsin.” “Getirmedim anne.” “Peki ne getirdin?” Yanındaki sandalyeye oturdum. “Bu kez kendim geldim anne.” Annem başını omzuma yasladı. Uzun süre öyle kaldık. O an üç yıl boyunca gönderdiğim bütün paradan daha değerli bir şeyi kaçırdığımı anladım. Annemin sesini. Elini. Yan yana oturup hiçbir şey konuşmadan geçirebileceğimiz sıradan bir öğleden sonrayı. Elbette para önemliydi. İlaç almak, güvenli bir evde yaşamak, sofraya yemek koyabilmek için gerekliydi. Ama annem yalnızca maddi desteğe ihtiyaç duymuyordu. Birinin gerçekten nasıl olduğunu sormasını, cevabını dinlemesini, yanında olduğunu hissettirmesini istiyordu. Ben yıllarca banka dekontlarını kontrol etmiştim. Ama annemin yüzüne yeterince bakmamıştım. Ve Meryem’in yaptığı her şeyi bilmeden onu suçlayabilecek durumda olmadığım gibi, kendi eksikliğimi de görmezden gelemezdim. O günden sonra annemle ilişkim değişti. Artık onu yalnızca korunması gereken yaşlı bir kadın olarak görmüyordum. O, kendi evi, kendi kararları, kendi istekleri olan bir insandı. Ve her şeyden önce benim annemdi. Bir akşam Almanya’ya dönmek üzere kapıdan çıkarken beni durdurdu. “Selim, her hafta gelmek zorunda değilsin oğlum.” “Biliyorum anne.” “Peki neden bu kadar sık geliyorsun?” Sarılıp kulağına fısıldadım. “Çünkü artık bir şey göndermekle yanında olmak arasındaki farkı biliyorum.” Annem gözlerini kapatıp bana sımsıkı sarıldı. O anda hiçbirimize başka bir şey söylemek gerekmiyordu. Üç yıl boyunca anneme her ay 100.000 TL gönderdim. Ama asıl ihtiyacının ne olduğunu, eve döndüğüm gün öğrendim. Ve o gün kendime bir söz verdim: Bir daha annemin iyi olduğunu yalnızca başkalarının sözlerinden öğrenmeyecektim. SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? Meryem’in yıllarca annesinin parasını kullanmasına rağmen “Ben yanında kaldım, fedakârlık yaptım” diyerek kendisini savunmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? Sizce yaşlı bir ebeveynin bakımını üstlenen evlat, maddi karşılık beklemekte haklı olabilir mi? Yoksa bunu ailesinden gizleyerek yapmak her koşulda güveni bozar mı? Bir de Selim’in durumunu düşünün: Üç yıl boyunca düzenli para göndermesi yeterli miydi, yoksa annesinin gerçek yaşam koşullarını fark edemediği için onun da sorumluluğu var mıydı?