Düğün gecemde kaynanam yatağımızın ayakucuna bir döşek serdi

Her geceyi yazmıştı. Hangi saatte uyandığını, ne söylediğini, nerede yaralandığını, ertesi sabah neler hatırladığını. Bir sayfanın kenarında kurumuş kan lekesi vardı. Sonlara doğru yazısı değişmişti. Harfler titrekleşmiş, satırlar eğrilmişti. Düğünümüzden iki hafta öncesine geldiğimde elim durdu. Bugün gelinimizi istemeye gittik. İnşallah Volkan bir yuva kurunca düzelir. Ben artık çok yoruldum. Sayfanın altına başka bir cümle eklenmişti. Ya o kıza da zarar verirse? Defteri kapattım. “Biliyormuşsunuz,” dedim. Gülsüm Hanım bana bakamadı. “Bana da zarar verebileceğini biliyormuşsunuz.” “Umut ettim kızım.” “Umut etmek başka, benim hayatımı tehlikeye atmak başka.” Kaynanam ellerini dizlerinde birleştirdi. “Annenin imkânının olmadığını biliyordum,” dedi. “Sizin evde üç kız olduğunuzu, annenin tek başına çalıştığını biliyordum. Düğünü biz yaparsak hayır diyemeyeceğinizi de biliyordum.” O itiraf beni morluklardan daha fazla sarstı. Çünkü ilk kez anladım. Ben bu eve yalnızca gelin olarak seçilmemiştim. İtiraz etmekte zorlanacak bir kız olduğum için de seçilmiştim. “Demek anneme ettiğiniz iyilik buydu,” dedim. Gülsüm Hanım yüzünü elleriyle kapattı. “Allah beni affetsin.” “Önce benden af dilemeniz gerekirdi.” İki bavulumu aldım. Çıkarken bana sarılmak istedi. Bir an durdu, sonra ellerini indirdi. İzin vermediğimi anlamıştı. Annemin evine döndüğümde kardeşlerim kapıda bekliyordu. En küçüğü, on dört yaşındaki Elif, bavulumu görünce ağlamaya başladı. “Abla, boşanıyor musun?” “Bilmiyorum,” dedim. Annem kapıyı kapattı, başörtüsünü düzeltti. “Önce yemek ye,” dedi. “Gerisini sonra düşünürüz.” O gün annemin yaptığı mercimek çorbasını içerken yıllardır ilk kez kendimi birinin evinde yük gibi hissetmedim. Üç gün sonra mahallede dedikodular başladı. “Gelin kaynanasını kıskanmış.” “Daha bir haftalık evli, annesinin evine kaçmış.” “Adamın annesiyle aynı odada yatmasına tahammül edememiş.” Fırının önünde yine güldüler. Bu kez başımı eğmedim. Kadınlardan biri önüme çıktı. “Ne oldu kızım, kaynananla geçinemedin mi?” Gözlerinin içine baktım. “Gülsüm anne iki yıldır oğlunun hastalığını saklamak için geceleri dayak yiyormuş. Ben de üçüncü gece boğuluyordum. Şimdi hastanede tedavi görüyor. Bunun nesine gülüyorsunuz?” Kadının yüzündeki gülümseme silindi. Arkamdaki fırıncı elindeki ekmeği tezgâha bıraktı. Kimse bir şey söylemedi. Sonra eve döndüm. O günden sonra mahallede başka şeyler konuşuldu. Kimi Volkan’a acıdı, kimi kaynanamı suçladı, kimi bana hak verdi. Ama artık kimsenin ne düşündüğü benim kararımı belirlemeyecekti. Volkan’ı ilk kez bir ay sonra gördüm. Hastaneden çıkmış, uzmanların gözetiminde tedavisine ve kontrollerine devam ediyordu. Doktorlar yaşadığı gece davranışlarını daha iyi anlamak için uyku incelemeleri yapmış, güvenlik önlemleri ve bir tedavi planı oluşturmuştu. Annemin evine geldiğinde yanında kimse yoktu. Zayıflamıştı. Gözlerinin altında mor halkalar vardı. Elinde bir poşet taşıyordu. İçinden düğünde taktığı altınları çıkardı. “Bunlar senin,” dedi. “Bunları almak için çağırmadım seni.” “Biliyorum.” Bir süre sustu. Sonra gözlerini kaldırdı. “Annemin defterini okudum.” Kalbim sıkıştı. “Ne hissettin?” “Önce inanamadım. Sonra ona kızdım. Sonra kendime…” Sesi çatladı. “Annemin boynundaki bütün izleri hatırlamaya çalıştım. Her sabah bir bahane söylerdi. Bir kere ona kızmıştım. Dikkatsizsin anne, demiştim.” Gözlerinden yaşlar aktı. “Ben ona gündüzleri hiç vurmadım. Ama bu, geceleri verdiğim zararı değiştirmiyor.” Başımı salladım. “Değiştirmiyor.” “Beni affetmeni istemiyorum,” dedi. “Sadece şunu bilmeni istiyorum. O eve dönmen için seni zorlamayacağım.” Sonra cebinden küçük bir zarf çıkardı. İçinde bir anahtar vardı. “Evimizin anahtarı,” dedi. “Annem artık orada yaşamıyor. Teyzemlere geçti. Ben de bir süre hastanenin önerdiği güvenlik düzenini uygulayabileceğim başka bir yerde kalıyorum. Ev senin olsun demiyorum. Sadece eşyalarını almak istersen kimseye hesap vermeyeceksin.” Anahtarı masaya koydu. Kalkarken kolunu tuttum. “Volkan.” Döndü. “Bana bir şeyi söylemedin.” “Neyi?” “Annenle benim başıma gelenleri öğrendikten sonra ne yapmaya karar verdin?” Biraz düşündü. “İyileşmeyi,” dedi. “Ama yalnızca sen dön diye değil. Annem bir daha benden korkmasın diye. Ben de kendimden korkmadan yaşayabileyim diye.” O gün onu eve çağırmadım. Ama gitmeden önce ilk kez elini tuttum. Tedavi aylar sürdü. Kolay olmadı. Volkan bazı geceler yine kötüleşti. Bazen doktorundan çıkıp saatlerce yürüdü. Bazen annesini aramak istedi ama kadın telefonun sesini duyunca irkildiği için vazgeçti. Gülsüm Hanım da kendi yaraları için yardım almaya başladı. Yıllardır uykusuzluk çektiğini, her kapı sesinde yerinden sıçradığını doktoruna ilk kez anlatmıştı. Ben o sırada annemle yaşamaya devam ettim. Bir terzinin yanında çalışmaya başladım. Elazığ’ın kışında dükkânın camları buğulanırken gelinliklere boncuk işledim, pantolon paçaları diktim, kendi paramı kazandım. Bir gün annem yanıma gelip küçük bir zarf koydu. “Bu ay evin masrafına verdiğin parayı biriktirdim,” dedi. “Ama anne, senin ihtiyacın var.” “Var,” dedi. “Ama senin de bir gün gitmek istersen yol paran olsun.” O zarfı açıp ağladım. Çünkü annem bana ilk kez sabretmem için değil, istediğim zaman gidebilmem için para veriyordu. Altıncı ayın sonunda Volkan’la yeniden görüşmeye başladık. Önce gündüzleri. Sonra kalabalık yerlerde. Bazen Harput’a çıkıp çay içiyorduk. Bazen hastanedeki randevusundan sonra yürüyüş yapıyorduk. Hiçbir görüşmemizde geceyi birlikte geçirmedik. Tedaviyi yürüten doktorlar da bunun için henüz güvence veremiyordu. Bir gün Volkan bana küçük bir defter gösterdi. “Bu benim,” dedi. Sayfalarında uyku saatleri, doktor randevuları, kullandığı ilaçlar ve yaşadığı belirtiler yazılıydı. “Annemin defteri gibi,” dedim. “Hayır,” dedi. “Anneminkinde benim bilmediğim şeyler vardı. Bunda hiçbir şey gizli değil.” Defteri kapattı. “Benimle evli kalmak zorunda değilsin.” Uzun süre yüzüne baktım. “Biliyorum,” dedim. Ve ilk kez gerçekten biliyordum. Bir yıl sonra kendi isteğimle onunla yeniden ortak bir hayat kurmayı denemeye karar verdim. Bu karar bir gecede verilmedi. Doktorlarla görüştük. Güvenlik önlemlerini konuştuk. Ayrı yatak odaları hazırladık. Volkan’ın belirtilerini saklamaması, kontrollerini aksatmaması ve herhangi bir tehlikede hemen yardım istememiz konusunda anlaştık. Kimse bana bunun artık tamamen güvenli olduğunu söylemedi. Ben de hiçbir zaman körü körüne güvenmeye söz vermedim. Ama o günlerde Volkan’ın değişen bir yanını gördüm. Artık ne annesinden ne benden hastalığını gizlememizi istiyordu. Bir sabah kahvaltı ederken bana baktı. “İstersen benimle hiç yaşamayabilirdin,” dedi. “Evet.” “Peki neden geldin?” “Çünkü bana kalmam gerektiğini söylemedin.” Gülümsedi, ama gözleri doldu. “Bir daha da söylemeyeceğim.” Gülsüm Hanım’la barışmam daha uzun sürdü. Oğluna yaptıklarını değil, bana yaptığını affetmek zordu. Çünkü Volkan’ın gece davranışları iradesi dışında gelişmişti. Fakat Gülsüm Hanım beni o eve getirirken neyi sakladığını biliyordu. Bir gün terzi dükkânına geldi. Elinde bir tepsi içli köfte vardı. “Seninkiler hep dağılıyordu,” dedi. “Belki şimdi öğrenmişsindir.” Masaya oturdu. Ben karşısına geçtim. Kollarındaki morluklar iyileşmişti. Boynunda eşarp yoktu. İlk kez onu boynu açık gördüm. “Artık örtmüyor musunuz?” diye sordum. “Örtecek bir şey kalmadı,” dedi. Sonra gözlerime baktı. “Ben senden af istemeye gelmedim kızım. Ne yaptığımı unutturabileceğimi sanmıyorum. Ama bilmeni istedim. Oğlumu kurtarmaya çalışırken seni kurban ettim. Bunun bahanesi yok.” Tepsinin kenarını tutan elleri titriyordu. “Sen benim yerimde olsan ne yapardın?” diye sordu. Bir süre düşündüm. “Yardım isterdim,” dedim. “Oğlunuzun hasta olduğunu söylerdim. Kimsenin boğulmasını beklemezdim.” Başını eğdi. “Haklısın.” O gün birlikte içli köfte yaptık. Ama geçmişteki gibi onun söylediklerine uyan, susan, önüne konulan hayata razı olan gelin değildim. Bir tanesini yanlış kapattığımda elimi tutup düzeltmek istedi. “Bırakın,” dedim gülümseyerek. “Kendi yöntemimle yapacağım.” Elini çekti. “Peki kızım.” İşte aramızdaki gerçek barış o küçücük cümleyle başladı. Aradan üç yıl geçti. Volkan tedavisine devam ediyor. Hastalığının tamamen geçtiğini söylemiyoruz. Bazı geceler hâlâ zorlanıyor; o günlerde belirlediğimiz güvenlik düzenine uyuyor, gerektiğinde yeniden tıbbi değerlendirme alıyoruz. Birlikte yaşamayı sürdürmemiz, gözlerimizi tehlikeye kapattığımız anlamına gelmiyor. Kaynanam artık kendi evinde yaşıyor. Haftada iki gün bize yemeğe geliyor. Torun istemiyor, evliliğimize karışmıyor, odamızın kapısından izinsiz girmiyor. Bir akşam sofrayı toplarken bana şöyle dedi: “Biliyor musun, eskiden seni oğluma Allah’ın gönderdiği bir şifa sanıyordum.” “Şimdi ne düşünüyorsunuz?” “Şimdi biliyorum ki bir insan başka bir insanın ilacı olamaz.” Gülümsedim. “Bunu öğrenmeniz üç yıl sürdü.” “Bana elli sekiz yıl sürdü kızım.” O gece Gülsüm Hanım gittikten sonra yatak odamızın kapısını kapattım. Volkan masasında kitabını okuyordu. Koridordaki lambalar yanıyordu; doktorun önerdiği düzeni sürdürüyorduk. Yatağın ayakucuna baktım. Orada artık bir döşek yoktu. Düğün gecesi kaynanamın getirdiği o eski döşeği hatırladım. Mahallenin kahkahalarını, annemin “Sabret,” deyişini, boynuma uzanan elleri, kapının çarparak açılışını… Sonra Volkan’a baktım. “Bir şey soracağım,” dedim. “Sor.” “O gece annen yetişmeseydi ne olurdu?” Kitabını kapattı. “Bilmiyorum,” dedi. Eskiden olsa bana yalan bir güvence verirdi. “Sana asla zarar vermem,” derdi. Şimdi gerçeği söylüyordu. Yanına oturdum. “Ben de bilmiyorum.” Elimi tuttu. Bir süre konuşmadık. Sonra başımı omzuna yasladım. O geceyi değil, önümüzdeki hayatı düşündüm. Her şeyi unutarak değil, olanları bilerek verdiğim kararı. Ertesi sabah kapımız çaldı. Gülsüm Hanım elinde bir bohçayla gelmişti. “Bunu size getirdim,” dedi. Bohçayı açtım. İçinden eski döşeğin yüzünden dikilmiş iki küçük minder çıktı. Kumaşı yıkanıp temizlenmiş, kenarlarına ince mavi çiçekler işlenmişti. “Döşeği attım,” dedi. “Ama kumaşı sağlamdı. Yazık olmasın dedim.” Minderlerden birini elime aldım. “Gülsüm anne, bunu neden yaptınız?” Gözlerini oğluna çevirdi. “Eskiden o döşekte korkuyla yatardım,” dedi. “Şimdi sizin evinizde korkuyla hatırlanacak bir şey bırakmak istemedim.” Volkan annesine sarıldı. Kadın önce irkildi. Çok hafif, neredeyse fark edilmeyecek kadar. Volkan hemen kollarını gevşetti. “İstersen sarılmayayım anne,” dedi. Gülsüm Hanım oğlunun yüzüne baktı. Sonra kendi isteğiyle iki kolunu onun omuzlarına doladı. “Şimdi sarılabilirsin,” dedi. Ben kapının yanında durup onları izledim. Üç yıl önce o kadının kollarındaki morlukları ilk gördüğümde, bir aileye gelin gittiğimi sanıyordum. Meğer bir sırrın içine girmişim. O sır beni öldürebilirdi. Kaynanamı da öldürebilirdi. Volkan’ı ise hiç bilmediği bir suçlulukla sonsuza kadar mahvedebilirdi. Bizi kurtaran şey benim sabrım olmadı. Kaynanamın fedakârlığı da olmadı. Bizi kurtaran, sonunda gerçeği saklamayı bırakmamızdı. Mahalle hâlâ bizi konuşuyor mu, bilmiyorum. Artık fırının önünden geçerken başkalarının sesini dinlemiyorum. Ama bazen yeni evlenmiş bir kız görüyorum. Kocasının ailesini üzmemek için sustuğunu, yüzündeki sıkıntıyı gülümsemeyle örtmeye çalıştığını fark ediyorum. O zaman içimden ona söylemek geliyor: Bir evliliği korumak için kendi hayatını tehlikeye atmak zorunda değilsin. Bir insanı sevmek, onun bütün acısını tek başına taşımak demek değildir. Çünkü ben bunu yirmi iki yaşımda, evliliğimin üçüncü gecesinde öğrendim. Ve o gece kaynanamın bana söylediği son cümleyi hiçbir zaman unutmadım: “Artık bu senin de yükün.” Yıllar sonra ona ne cevap vermem gerektiğini anladım. Bir pazar sabahı mutfakta kahve içerken söyledim. “Gülsüm anne, o gece yanılmıştınız.” “Neyde kızım?” “Bu yük yalnızca bizim değildi. Yardım isteyebilirdik. Hep birlikte.” Kaynanam fincanını bıraktı. Uzun uzun yüzüme baktı. Sonra elimi tuttu. “Keşke bunu o zaman bilseydim,” dedi. “Şimdi biliyorsunuz.” Pencereden içeri Harput’un sabah güneşi vuruyordu. Avluda Volkan çiçekleri suluyordu. Kaynanamın önünde kendi elleriyle yaptığı içli köfteler vardı. Kadının boynunda eşarp yoktu. Kollarında morluk yoktu. Ve yıllar sonra ilk kez, kapımızın ardında kimsenin saklaması gereken bir sır yoktu.
Copyright © 2015. All Rights Reserved.